Paghahatinggabi, ni Tomas Tranströmer

Salin ng “Midnight Turning Point,” ni Tomas Tranströmer ng Sweden
Salin sa pandaigdigang Filipino ni Roberto T. Añonuevo
  
 Paghahatinggabi
  
 Matamang nagmamasid ang hantik, at tumitig
 sa kawalan. Ni walang maririnig kundi mga patak
            mula sa kulimlim ng mga dahon 
               at malalalim na hilik ng gabi
        sa lambak ng tag-araw.
  
 Nakatindig ang abeto gaya ng kamay ng orasan,
 matinik. Kumikislap ang langgam sa anino ng buról.
 Humuni ang ibon! Sa wakas, marahang gumulong
        ang kulumpon ng ulap.
Alimbúkad: World poetry ecstasy money can’t buy. Photo by Rudolf Kirchner on Pexels.com

Henealohiya ng mga Bomba, ni Ektor Kaknavatos

 Salin ng “Genealogy of Bombshells,” ni Ektor Kaknavatos 
 [alyas ni Yorgοs Kontoyorgis] ng Greece
 Salin sa pandaigdigang Filipino ni Roberto T. Añonuevo
  
 Henealohiya ng mga Bomba
  
          (para kay G. Savvas Michail)
  
 Hindi ako ang dahilan kayâ sinalakay
 ng apoy ang punong pino
 at pinigtal ang mga tainga
    ng araw.
  
 Hayaang magyabang ang mga bomba
      kung bumuhos man tulad ng ulan
             at mapawi nang ganap
      ang kabunyian ng mga punong dayap
 yamang taglagas ng Oktubre
 ang tanging nakikinig: ang mga bomba
        ay hinango mula sa panganib
        at kalabog ng rebolusyon,
             at hinagad ang alpabeto. 
Alimbúkad: Online poetry translation eruption for humanity. Photo by Pixabay on Pexels.com

Sabihin nating. . . , ni Nikos Engonopoulos

Salin ng “Let Us Say. . .” ni Nikos Engonopoulos ng Greece

Salin sa pandaigdigang Filipino ni Roberto T. Añonuevo

Sabihin nating. . .

Hinila ng mga mangingisda tungo sa dalampasigan ang malaking lamandagat. Nangisay-ngisay ito sa buhanginan, at ang mga puting mata sa tiyan nito’y tumitig sa araw. Umalingasaw ang hangin na wari’y burak, na nagpatindi sa desperadong sikad ng hayop na may malalapad, malalapot na paa. Nagkulumpon ang mga tao upang usisain ang nakaririmarim na mukha ng halimaw. Ginusto ko ring lumapit at magmasid, ngunit dahil siksikan ang mga tao’y nabigo akong makasilip. Isang babae na suot ang kaniyang tanging sombrero, na pinalamutian ng mga balahibo, ang bumulong nang banayad sa akin: “Bulag iyan.” Ay, bulag nga ang hayop. At kung bulag iyon, ano ang ibig sabihin ni Seurat nang wikain niya ang pulang awreola na pumapalibot sa lungtiang halamanan, sa mga maningning na abenida ng Paris? Ano nga ba ang tunog ng mga tinig ng mga bata na hinahadlangan ng trambiya upang hindi natin marinig nang malinaw? Ano ang mga tersiyopelong guwantes na suot ng iyong mga kamay? Huwag mong hubarin ang sapatos, mahal, hintayin mong sumapit ang gabi. At sumapit ang gabi. Nalimutan ang halimaw, nagsiuwi ang mga mangingisda, at nagsilisan ang mga miron. Namumuti ang buwan at inilipad ng bagting sa kalawakan. Marahang ibinaba ang tabing.

Alimbúkad: Empowering Filipino language through world-class translation. Photo by JESSICA TICOZZELLI on Pexels.com

Sa Lahat ng Gawa ng Tao, ni Bertolt Brecht

 Salin ng “Von allen Werken,” ni Bertolt Brecht ng Germany
 Salin sa pandaigdigang Filipino ni Roberto T. Añonuevo
  
 Sa Lahat ng Gawa ng Tao
  
 Sa lahat ng gawa ng tao’y pinakaibig ko
 Ang mga bagay na dati nang ginamit.
 Ang mga tansong kalderong may kupî at nasapad ang gilid,
 Ang mga kutsilyo at tenedor na ang mga tatangnan
 Ay nalaspag ng maraming kamay: ang gayong anyo
 Para sa akin ang pinakadakila. Gayundin ang mga láha
 Sa palibot ng matatandang bahay
 Na niyapakan ng maraming paa, at nangapagal
 At tinubuan ng mga damo ang mga pagitan:
 Lahat ng ito ay likhang kasiya-siya.
  
 Ipinaloob upang magsilbi sa marami,
 At malimit binabago, ang mga ito’y pinahuhusay 
 ang angking hugis, at nagiging mahal habang tumatagal
 Dahil palagi yaong pinahahalagahan.
 Kahit ang mga baság na piyesa ng eskultura
 Na putól ang mga kamay ay itinatangi ko. Para sa akin,
 Buháy ang mga ito. Naibagsak man yaon ngunit binuhat din.
 Binaklas ang mga ito, ngunit nakatitindig nang marangal.
  
 Ang mga halos gibang gusali’y muling nagsasaanyo
 Ng mga gusaling naghihintay na ganap maisaayos
 At lubos na pinagplanuhan: ang mga pinong proporsiyon 
 Nito’y mahuhulaan agad, ngunit kinakailangan pa rin
 Ng ating pag-unawa. Kasabay din nito’y
 Nakapagsilbi na ang mga bagay na ito, at nanaig sa hirap.
     Lahat ng ito
 Ay ikinalulugod ko. 
Alimbúkad: World poetry beautiful. Photo by Mike on Pexels.com

Baybay Dover, ni Matthew Arnold

 Salin ng “Dover Beach,” ni Matthew Arnold ng United Kingdom
 Salin sa pandaigdigang Filipino ni Roberto T. Añonuevo
  
 Baybay Dover
  
 Panatag ang dagat ngayong gabi.
 Malakas ang táog, mabining nakahimlay ang buwan
 Sa mga kipot; sa baybaying Frances, kumukutitap
 Ang liwanag at naglalaho; matitikas ang buról ng England,
 Kumikislap at napakalawak, doon sa kalmanteng look.
 Dumungaw sa bintana. Kay sarap ng simoy-gabi!
 Gayunman, mula sa mahabang linya ng sabukay
 Na ang dagat ay lumalapit sa lupang sablay ang buwan,
 Makinig! Titiisin mo roon ang nakangingilong atungal
 Ng mga grabang itinataboy ng mga alon, at ipinupukol.
 Sa pagbabalik ng mga alon, doon sa kinapadparan,
 Nagsisimula, at humihinto, at magsisimula muli,
 Sa mabagal na kumakatal na indayog, ang paghahatid
 Ng eternal na nota ng kalungkutan.
  
 Narinig ito ni Sopokles noong unang panahon
 Doon sa laot ng Egeo, at pumasok sa kaniyang isip
 Ang labusaw ng táog at káti
 Ng mga gahamang tao; natuklasan din natin 
 Sa pamamagitan ng tunog ang kaisipan,
 At narinig yaon sa malayong panig ng hilagang dagat.
  
 Ang Dagat ng Pananampalataya’y
 Minsan ding sukdulan, at ang pasigan ng mundong bilog
 Ay nakalatag gaya ng pileges sa puting bilot na bigkis.
 Ngunit ngayon ang tangi kong naririnig
 Ay hinaing nito, ang mahaba, lumalayong atungal,
 Umuurong, kasabay ng buga ng hininga
 Ng simoy-gabi, pababa sa malawak na gilid na malamlam
 At lastag na bulutong ng daigdig.
  
 Ay, mahal, maging totoo nawa tayo
 Sa isa’t isa! Yamang ang daigdig, na wari’y
 Lumiliwanag sa atin tulad ng lupain ng mga pangarap,
 Iba-iba, napakasariwa, napakaganda,
 Ay sadyang salát sa tuwa, ni layaw o kaya’y gaan,
 Walang katiyakan, walang kapayapaan, ni gamot sa kirot;
 At narito tayo na parang nasa dumidilim na kapatagan,
 Nalulunod sa pagkabahalang tuliro sa pakikibaka at pagtakas
 Na kinaroroonan ng mga gagong hukbong nagtatagis sa gabi. 
Alimbúkad: Poetry translation challenge for a better Filipino. Photo by Anand Dandekar on Pexels.com

Ang Tinig na Hiram Ko sa Iyo, ni Pedro Salinas

Salin ng ikalabindalawang yugto ng “La voz a ti debida”  
ni Pedro Salinas ng España / Spain
Salin sa pandaigdigang Filipino ni Roberto T. Añonuevo
  
 Ang Tinig na Hiram Ko sa Iyo
  
 12
 Hindi kailangan ang panahon
 upang mabatid ang kahawig mo:
 Magkakilala tayo gaya ng kidlat.
 Sino ang susubok na maarok ka
 sa mga salitang hindi sinasabi
 o kaya’y pinipigil mong sabihin?
 Sinumang naghahanap sa búhay
 na isinasabuhay mo ngayon ay taglay
 ang mga alusyon hinggil sa iyo,
 ang mga palusot na kinukublihan mo.
 Ang bumuntot sa iyo sa lahat 
 ng nagawa mo na, ang magdagdag 
 ng kilos para makuhang ngumiti,
 ng mga taon sa mga pangalan,
 ay paglapit para mawala ka. Hindi ako.
 Dumating ako sa iyo na bagyo.
 Nakilala kita, nang kay bilis,
 noong brutal na napupunit
 ang takipsilim at liwanag,
 na ang lalim na tumatakas
 sa araw at gabi ay nabubunyag.
 Nakita kita’t nakita ako, at ngayon,
 hubad sa lahat ng walang katiyakan,
 ng kasaysayan, ng nakalipas,
 ikaw, amasonang sakay ng kidlat,
 pumipitlag ngayon mula sa hindi
 inaasahang pagdating,
 napakasinauna ka para sa akin,
 kilala na kita nang napakatagal;
 na nakapipikit ako sa iyong pag-ibig,
 at nakalalakad nang tama at ligtas
 sa pagkabulag ko; walang may ibig
 sa gayong mabagal, tiyak na sinag
 na alam ng mga tao ang kahihinatnan
 ng mga titik, anyo, at pigura,
 at naniniwala na kilala ka nila,
 kung sino ka, ang aking tagabulag.
   
Alimbúkad: Ultra-passionate poetry beyond your textbook. Photo by Dave Morgan on Pexels.com

Pag-ibig at Lagnat, ni Miyazawa Kenji

 Salin ng tula ni Miyazawa Kenji ng Japan
 Salin sa pandaigdigang Filipino ni Roberto T. Añonuevo
  
 Pag-ibig at Lagnat
  
 Napakaitim ng noo ko ngayon;
 hindi ako makatingin nang tuwid sa mga uwak.
 Ang aking kapatid, na sa sandaling ito’y
 nasa malamig, malamlam, malatansong silid,
 ay tinutupok ng malinaw, malarosas na apoy.
 Totoo, kapatid, 
 randam na ramdam ko ang panlulumo, pasakit,
 kayâ hindi na ako pipitas ng mga bulaklak 
 ng lumanay, at pupunta pa riyan.  
Alimbúkad: World poetry translation upheaval at the heart of Filipinas. Photo by Maria Orlova on Pexels.com

Kapahamakan, ni María Negroni

Salin ng “Catástrofe,” ni María Negroni ng Argentina
Salin sa pandaigdigang Filipino ni Roberto T. Añonuevo
  
 Kapahamakan
  
 Sumiksik tayo sa dambuhalang bodega upang hintayin
 ang repetisyon. Nabuhay muli tayo para dito. Ang unang
 kamatayan ay kaparusahan sa atin dahil nilibak
 ang mangkukulam, ang huklubang gusgusing bruha. 
 Nangibabaw ang ating halakhak sa buong magdamag
 at pagkaraan, nagkaroon ng kapahamakan, at bumuka ang
 lupa at nilamon ang lahat. Bumangon tayo sa kamatayan
 upang isabuhay ang kamatayan, at iyon ang sanhi kayâ
 naririto tayo. Ngunit may isang tao na iba ang naisip:
 Aniya’y may kung anong mga hibla ang makapagliligtas
 sa atin. Hindi na tayo ngayon muling humahalakhak,
 nanánatilì tayong umid, at halos napakagalang. Wala tayo 
 kundi isang tanikala ng mga lalaking humahawak sa bulawang
 lubid gaya sa prusisyon ng mga nangalunod. Habang
 tumatakbo ang oras, nagpapatuloy tayo sa paglalakad. 
Alimbúkad: World-class poetry, world-class translation. Photo by Chavdar Lungov on Pexels.com

Iral sa pagitan nina Nasimi at Abadilla, ni Roberto T. Añonuevo

 Iral sa pagitan nina Nasimi at Abadilla
  
 Roberto T. Añonuevo
  
 Ang katawan
                 ang isipan
 at ako
 at ikaw
              ay hindi mundo
              ang mundo
 ay hindi ako
 at hindi ikaw
 bagkus
          ang kamalayan
 tawagin man ito
                  na Maykapal
 o himagsikan sa mga maykapal
  
 Ang kamalayan
 ang mundo
              sa isipan
              sa katawan
 ang lakas
           ang puwang
                   ang panahon
  
 At ako’y
                    nasa labas
            at ikaw
            at ako’y
 nasa loob
 ang kamalayan
                 ang kamalayan
 na gumagalaw
                    ang lawak
                    ang lalim
 mula at tungo sa lahat 
                       ng bagay
 Ang pumasok
              sa katawan
 ay katawan
              ang lumabas
 sa katawan
 ay katawan
             ang mundo
                   ng kamalayan
 sa lahat ng nilalang
  
 Ang pumasok
 sa isipan
 ay isipan
                ang lumabas
                sa isipan
                ay isipan
 ng katawan
 ng kamalayan
  
                Ang pumasok
                ang lumabas
 ang katawan
 ang isipan
                ang kamalayan 
 ang ako
 ang ikaw
 ang mundo
 tawagin man ito
                  na Maykapal
 o Himagsikan sa mga Maykapal 
Alimbúkad: Poetry pure across time and space. Photo by Ana Madeleine Uribe on Pexels.com

Hinggil sa mga Parabula, ni Franz Kafka

Salin ng “Von den Gleichnissen,” ni Franz Kafka ng Czech Republic

Salin sa pandaigdigang Filipino ni Roberto T. Añonuevo

Maraming nagrereklamo na ang mga salita ng paham ay malimit nasa anyo ng parabula at walang silbi sa pang-araw-araw na búhay, na siyang tanging búhay na angkin natin. Kapag winika ng paham na: “Humayo ka,” hindi niya ibig sabihing tawirin ang isang tiyak na pook, na magagawa naman natin kung sapat ang pagsisikap; ibig niyang ipahiwatig ang kung anong kagila-gilalas na pagdako kung saan, ang bagay na lingid sa atin, ang bagay na hindi niya maisaad nang may katiyakan, at samakatwid ay hindi makatutulong sa atin dito kahit paano. Lahat ng parabula ay nakaayon para sabihin lámang na ang di-maarok ay hindi maaarok, at batid na natin iyan. Ngunit ibang usapan na ang pakikibaka sa mga pang-araw-araw na alalahanin.

            Hinggil sa bagay na ito, winika ng isang lalaki: Bakit may pagbabantulot? Kung sinunod mo lámang ang mga parabula, ikaw mismo ay magiging parabula, at sa gayon ay wala ka nang pakialam sa pang-araw-araw na búhay.

            Sumingit ang isa pang tao: Pusta ko’y isa rin iyang parabula.

            Sabi ng una: Panalo ka.

            Sabi ng ikalawa: Ngunit sa kasamaang-palad ay parabula lámang.

            Sabi ng una: Hindi, sa realidad; sa parabula, talo ka.

Alimbúkad: All-time high poetry celebration for humanity. Photo by Pritam Kumar on Pexels.com