Pagkaraan sa tahanan ng Baba Yaga, ni Roberto T. Añonuevo

Ang taytay na nag-uugnay sa bundok
at kastilyo
. . . . . . . . . ang tinatahak ng guniguni mo
na lumilingon para sa hinaharap,
at humaharap para muling sumulyap
sa anino at relo.

Wala ito sa aklat; nakatatak itong pilat.

Hindi nag-aaral ang simoy kung saan
iikot upang mag-iwan ng mga alabok.
Parang sirang plaka
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . .ang lipad ng mga ibon.

Nagtatanong ba ang hangin sa ugat?
na retorika ng palusot sa palaisipan.

Samantala, nauubos ang kilay ng unggoy
upang maging hari
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  . at upang maisuot
ang kamalayan ng imperyo,
. . . . . . . . . . . .o nang makahiga sa mga hiyas
kapiling ang tropeo ng mga kabalyero.

Ang taytay, gaano man kahaba, ay ulap
na iyong niyayapakan.
. . . . . . . . . .  .Maglalakad kang may bagwis
ang ulirat,
. . . . . . . . . . .  .at matatagpuan sa mga palad
ang mapa ng mga balak at tadhana,
gaya ng halimaw
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  . .sa kristal na tasa
o lason mula sa pinilakang tenedor.

Kung ang sibilisasyon ay naipupundar
sa mga salita,
ang mga salita mo’y kalansay at dugo,
na kusang nagtatatwa at nagtataksil
sa sarili,
lumilikha ng arkitektura ng mga elipsis,
at nasa diksiyonaryo ng mga tahimik.

Isang hakbang pa, at bubulaga sa iyo
ang walang pangalang pangarap,
ang walang pangalang kumukurap—
. . . . . . . . . . .tawagin man itong katubusan
ng payasong umiiyak.

Malalagot na ang mga lubid ng taytay.

Ngunit hindi ka lilingon, bagkus lalakad
nang lalakad,
lumulutang—wala ni kimera sa batok,
walang kausap na Baudelaire o Borges
ngunit tahimik at buo
ang loob, gaya ng simoy na sumasalpok
sa moog na bumabakod sa kalawakan:

isang librong nagwiwiski sa Bagong Taon.

Pag-ibig, ni Nikos Engonopoulos

Salin ng “Love” ni Nikos Engonopoulos ng Greece
Salin sa pandaigdigang Filipino ni Roberto T. Añonuevo

Pag-ibig

Paalis na tayo. Ngunit bago maghiwalay, sabay nating awitin ang himig ng batong awtomobil. Kapag sinabing “bato,” gayunman, ay dapat maging tiyak: matatagpuan sa mga sulok ang mga bato; at ang iba pa’y ladrilyo at tabla, gaya ng karaniwan, na may mga gulong ng tintura de yodo. Pasanin natin ang gunita ng maningning na laberinto at ang magkakambal waring bato ng mga kahong arsonista. Tulad ng nakagawian, ang direksiyon pakanan, tungo sa abandonadong bangka ang nagpapailaw sa ating pag-ibig. Paggunita at kalooban ng aspalto: Poseidon. Para sa akin, ang bituin ay aawitin sa loob ng kaha ang awit ng aking tuwa sa pamamagitan ng lagari. Huwag hayaang sumunod sa akin ang sinuman. Hayaang magpahinga ang lahat, gaya ng mga mitolohikong kandelabra at plaka ng pararayos. Na may mga ibon, na may isang ibon, na may dalawang ibon.

Panahong Malangis, ni Ernest Hemingway

Salin ng “Oily Weather,” ni Ernest Hemingway ng USA
Salin sa pandaigdigang Filipino ni Roberto T. Añonuevo

Panahong Malangis

Lunggati ng dagat ang malalalim na kasko—
Tumataog ito at pagulong-gulong ang alon.
Lumalangitngit ang pagpihit ng elisi—
Tumutulak, pumipitlag, umuuswag.
Sumusulong ang dagat nang may pag-ibig
Na sumusulak, humahaplos-haplos,
Pinaaálon ang malaki’t maalab na pusón.
Ang dagat ay dambuhala at hukluban—
Na inuuyam ng mga barkong kakatál-katál.

Mga Bato, ni Yannis Ritsos

Salin ng “Stones,” ni Yannis Ritsos ng Greece
Salin sa pandaigdigang Filipino ni Roberto T. Añonuevo

Mga Bato

Sumasapit, lumilipas ang mga araw nang magaan at karaniwan.
Tigmak ang mga bato sa liwanag at gunita.
May isang isinasaping unan ang bato.
May ibang naglalagay ng bato sa damit bago lumangoy
upang makaiwas tangayin ng simoy. May gumagamit ng bato
bilang upuan
o upang tandaan ang isang bagay sa bukid, sa sementeryo,
sa dingding, sa kahuyan.
Nang lumaon, matapos ang takipsilim, kapag nakauwi sa bahay,
alinmang bato mula sa dalampasigan na ilapag mo sa mesa’y
munting estatwa—isang maliit na Nike o aso ni Artemis,
at ang isang ito, na tinapakan ng kabataang basâ ang mga paa
noong hápon, ay si Patroklus na malamlam ang pilik na pikit.

Alimbukad: Poetry Imagination

Ang Magsing-irog ng Tlatelolco, ni Elsa Cross

Salin ng “Los amantes de Tlatelolco,” ni Elsa Cross ng Mexico
Salin sa pandaigdigang Filipino ni Roberto T. Añonuevo

Ang Magsing-irog ng Tlatelolco

Para kay Teresa Franco

Halos kaaahon lámang nila mula sa anino.
Mga bulóng nila’y
. . . . . . . . . . . . . .  .nagpaalsa ng banayad na hiwatig
sa paanan ng kontrapuwerte.
Kumikislap ang puting sapatos nilang pantenis.

Lumayo sa likod ng mga bato
pagdaka’y bumalikwas sa isa’t isa,
nakaligtaan nila sa kanilang mga labì
ang hiyaw ng mga masaker,
ang mga dibdib na biniyak ng lakas na obsidyana
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  .o bayoneta—

hindi alintana ang aninong tumakip sa kanila,
ang kabataang magsing-irog ay nagbulungan
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  .o nanatiling tahimik,
habang ang gabi’y lumalaganap sa mga guho,
lumulukob sa mga haligi ng mga templo,
sa mga inskripsiyon.

At sa ibayo, naroon sa urna
ang dalawang kalansay na magkayakap
sa kanilang maalikabok na higaan,
sa ilalim ng kristal na ang mga bulaklak
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .na handog ay nakabilad.

Mga Panaginip sa Lambak, ni Maribel Mora Curriao

Salin ng “Sueños en el valle” ni Maribel Mora Curriao ng Chile
Salin sa pandaigdigang Filipino ni Roberto T. Añonuevo

Mga Panaginip sa Lambak

Narito ako, inilayo sa aking yumao,
naligaw sa Lambak Banog,
nilimot ng pewén* at ng bundok.

Nakita ko sa mga panaginip ang dugong
bumalong sa aking tadyang
at ang mga ibong mandaragit
na sumupling sa aking pilipisan
at sumibasib sa mga kamay ko’t dila.

Nagpatubò ako ng ibang mga kamay
at ibang dila
upang muling lamunin lámang,
at di-naglaon, marami pang tumubò
na akin namang ikinubli
sa mga metawe.
Ngunit ang mga metawe
ay natunton din at naabot,
at ang kanilang mga labî
ay isinaboy sa buong lambak.

Kayâ bumangon ako’t nilikha muli
ang parehong mukha,
ang parehong katawan,
ang parehong nagdurusang puso.

Hindi kamatayan
ang nakasisindak sa akin ngayon
bagkus ang layo mula sa kabundukan.
Hindi ako takot sa masisibang taliba—
umaalulong ako sa apat na hangin—
bagkus sa bigong lunggating makabalik
sa mga bangin ng kabundukan.

Narito ako, sa lawas at panaginip
nitong napakailahas na lupain.

Talababa
__________
* Mula sa salitang “pehuén” na siyentipikong pangalang Araucaria Araucana (tinaguriang Monkey Puzzle Tree). Isang uri ng punongkahoy na tumutubo sa kordilyera ng Andes sa timog ng Chile. Kinukuha ng mga Pewenche (mula sa  salitang”Pehuenche” o Mapuche ng kabundukan) ang ubod na pino, na tinatawag ding “ngülliu,” na isang prutas na binubuo ng 85% arina at mataas ang porsiyento ng calcium at iron, at ang pangunahing pagkain ng mga Pewenche.

Iba’t ibang uri ng sisidlang yari sa luad, gaya ng palayok at bornay.

 

20 Agosto 1979 sa Letná, ni Ivan Martin Jirous

Salin ng “20. srpna 1979 na Letné,” ni Ivan Martin Jirous                                ng Czech Republic
Salin sa pandaigdigang Filipino ni Roberto T. Añonuevo

20 Agosto 1979 sa Letná

Ang pedestal ni Stalin
ay naghihintay ng isa pang lumpo

Nag-ikot ako rito’t lubos isinaalang-alang
Dapat na ba akong magpatingin sa doktor?
Ano naman kung tamaan ako ng tulò

 

Lumang Plasa ng Bayan, ni Josef Svatopluk Machar

Salin ng tula ni Josef Svatopluk Machar ng Czech Republic
Salin sa pandaigdigang Filipino ni Roberto T. Añonuevo

Lumang Plasa ng Bayan

Nakagugunita ang mga batingaw ngunit hindi ang mga tao;
Naroon ang isang haligi ni Maria na kinikilalang isang santo.

Naglalakad ang mga tao, naglalakad nang may alalahanin,
Paikot sa araw-araw na pagkahangal at siyang tunguhin.

Mga tao ang inaapi, ngunit hindi kailanman ang batingaw.
Nakalilimot sila habang ang batingaw ay kumakalembang.

Kahit lumipas ang mahabang panahon ng dayong pananakop,
Pinanatili nilang walang tinag ang huklubang tinig at loob.

Araw-araw, mula sa Týn ay tumatambay sila sa plasa:
Guho ang nanaig sa Vienna, guho ang nanaig sa Roma.

Alimbukad: Poetry unstoppable

 

Dang Anum, ni Rasiah Halil

Salin ng “Dang Anum,” ni Rasiah Halil ng Singapore
Salin sa pandaigdigang Filipino ni Roberto T. Añonuevo

Dang Anum

Dahil hindi lamang ganda ang sandata ng babae,
Inaruga’t pinalaki ka sa mga halagahang
Ibinalot sa kaugalian
At tinuruang makilala ang mali at ang tama
Nang maging kumikinang kang hiyas
Para sa iyong sambayanan.

Ang rikit ng babae ay ang kaniyang patalim;
Habang tinatanaw ng hari ang iba pang babae
Bilang kaniyang pansariling palamuti
Ay nalimot niyang ang matalinong babae
Ay isang mandirigma
Sa uniberso ng lalaki.

Hinog ang mga bunga ng paninirang puri
Sa mga hardin ng Iskandar Shah
At ang dalaga’y nagbanyuhay na hamog
Na nilapa ng sinaunang araw.

Ang di-mawaring bigat ng iyong pagkapahiya
Ay nagmartsa tungo sa gilid ng pamilihan
At nilibak ka bilang mumurahing babae
Na ibinitin sa sibat
Habang lasing sa kabulaanan ang hari.

Maririnig kaya ang pighati mo, Anum,
At mabubuksan ang tarangkahan ng lungsod
Yamang nabigong iluklok ang katarungan
Sa puso ng hari?

__________________
*Dang Anum— tanging anak ng Bendahari sa sinaunang kaharian sa Singapore

Ang Pangwakas na Awit ng Pag-ibig ni Pedro J. Lastarria, alyas “El Chorito,” ni Roberto Bolaño

Salin ng “El Ultimo Canto de Amor de Pedro J. Lastarria, alias ‘El Chorito’,” ni Roberto Bolaño ng Chile
Salin sa pandaigdigang Filipino ni Roberto T. Añonuevo

Ang Pangwakas na Awit ng Pag-ibig ni Pedro J. Lastarria, alyas “El Chorito”

ni Roberto Bolaño

Sudamericano sa gotikong lupain,
Ito ang aking awit ng pamamaalam
Ngayong humahangos ang mga ospital
Sa mga agahan at oras na laan sa tsaa
Nang may paggigiit na tanging
Maipapataw ko lamang sa kamatayan.
Nagwakas ang ganap na pinag-aralang
Takipsilim, at ang nakaaaliw na larong
Walang patutunguhan ay nagwakas.
Sudamericano sa lupaing higit na masungit
Kaysa magiliw tumanggap, handa na akong
Pumasok sa mahaba, balatkayong pasilyong
Sinasabi nilang doon namumukadkad
Ang mga nasáyang na oportunidad.