Tanawin sa Gabi, ni Paul Verlaine

Salin ng “Effet de nuit,” ni Paul Verlaine ng France
Salin sa pandaigdigang Filipino ni Roberto T. Añonuevo

Tanawin sa Gabi

Gabi. Ulan. Binubutas ng palaso at toreng hungkag
Ang malinaw na anino ng nilalagnat na ulap
Sa malayo, doon sa patay na gotikong kalungsuran.
Kapatagan. Naaagnas na mga bangkay ang bitayan,
inuugoy, binubutas ng mga tuka ng mga uwak,
Patayon-tayon sa himig ng gabi habang nginangasab
ng mga lobo ang mga paang nakabitin sa hangin.
Sa likuran, nakabalangkas ngunit hindi pa aakalain—
Nagsalabid ang mga balag sa putikan—yumayabong
Ang lagim sa kaliwa; sa kanan, ang multong palumpong.
Doon, naglalakad ang tatlong bilanggo—pawisan,
Marungis, nayakapak—habang ang pulutong ng kawal
Na papalapit at sintigas ng maso ay kumikislap
ang tangang palakol, na waring ulan ng mga sibat.

Alimbúkad: Poetry vision, poetry imagination. Photo by Noemí García Reimunde @ unsplash.com

Sila na Sumagad sa Akin, ni Bert Meyers

Salin ng “They Who Waste Me,” ni Bert Meyers ng USA
Salin sa pandaigdigang Filipino ni Roberto T. Añonuevo

Silá na Sumagad sa Akin

Nang humingi ako ng katuwang,
binigyan nila ako ng pála.
Kapag nagreklamo ako, uusalin nila,
masisipag na karayom ang mga uod
na binibihisan ang bangkay sa tagsibol.
Bumuntong-hininga ako.
Sinumang humihinga
ay nasisinghot ang kapitbahay.

Alimbúkad World Poetry Translation Project for Humanity. Photo by Boglárka Mázsi @ unsplash.com

Resureksiyon ni Meng Haoran sa Hubei makalipas ang mahabang panahon, ni Roberto T. Añonuevo

Resureksiyon ni Meng Haoran sa Hubei makalipas ang mahabang panahon

Roberto T. Añonuevo

Nakatulog si Meng Haoran at sinalubong ng mga uwak—
Ang mga uwak na busóg na busóg sa paglapà ng mga bangkay;
At ang mga bangkay na warat-warat ay napukaw ng sipol
Ng simoy, at tumindig, at naglakad nang humahagulgol. . .
Ngunit nanatiling nakahimlay ang makata sa piling ng awit
Ng napigtal na libo-libong dahon mula sa mga punongkahoy
Na tila ospital na umaapaw sa mga tao na may trangkaso,
Pagdaka’y naging hardin ng sigâ, habang tumutula ang usok

At apoy, at sumasayaw ang mga titik sa himig ng tik-tak-tok. . .

Dumilat si Meng Haoran sa aparato ng salot at bangungot,
At ang ibon ay naging daga at ang daga ay naging paniki,
At ang paniki? Isang tuldok sa libong saliksik ukol sa sakít,
Na puwang upang magduda kung siya pa rin ang makata, o isa
Nang partido ng mga burukrata na ang watawat ay pabrika
ng mga lamanlupa, na sinasaliwan ng awit ng manyikang hukbo.
“Ako ba ang panaginip para sa dinastiya ng setro’t estado?”
Walang ano-ano’y umalingasaw ang tala-talaksang kalansay,

Na nagmamapa sa mga milenyo’t konstelasyon ng mga imperyo.

Sa bayan ng patay, ni Habib Tengour

Salin ng “Au pays des morts (extraits),” ni Habib Tengour ng Algeria
Salin sa pandaigdigang Filipino ni Roberto T. Añonuevo

Sa bayan ng patay (mga hango)

Tiresias: Bakit, o sawimpalad, iiwan ang liwanag, at lilisan upang makita
ang patay sa malupit na pook na ito?

Mga Anino 1

Lahat ng patay na ito

sino sa atin ang uusisa sa kanila

kailangan ba ng masaker
at mga luha
nang makita ang daan sa kailalimang babakasin para sa atin

maliban kung ang habagat na pumupunit sa atin
ang magpapalusaw sa ating bait

sa yugtong wala tayong pakialaman hinggil sa pagtatagpo

Mga Anino 2

Lahat ng patay na ito
aling pangalan ang tatawagin papasok sa bilog

nakaunat ang mga kamay sa dasal ng paghihiwalay
gayong nagbabantulot

hindi na tayo humahagulgol gaya ng nakagawian

kayraming tao ang namamatay bawat araw
kaya tumatanggi
ang ating mga puso na magdalamhati

ito ba ang pagbabanyuhay

Mga Anino 3

Lahat ng patay na ito
na hindi natin nakikita
kapalaran ba nila ang mamatay

mga babae bata kabataan matanda at sundalo
marami ang tulad ng kawawang Alpénor
na nabigong mapanatili ang balanse

mga peryodiko’y binibigyan minsan sila ng pitak
sa kabila ng sensura

sinasabing marami sila kaya nililimot natin

Mga Anino 10

Lahat ng patay na ito
na marahang tumatakas sa kanilang buhay
ano ang inihandog natin sa kanila sa panahong ito
nahuhubad ang mga salita upang isilang na tula
mga salitang pinigil ng panghihinayang o ibinitin
ng sindak sa harap ng ating paningin
noong unang panahon pa man gaya sa kawikaan
ang mga salitang ginagamit ay lumalabo sa atin
tatanungin minsan natin ang sarili hinggil sa pagdiriwang
ang ningning nito’y bigong sinagan ang kakatwang mithi sa gunita

Ang Usapan, ni Vladimir Burich

Salin ng “The Dialogue” (Диалог) ni Vladimir Burich ng Russia
Salin sa pandaigdigang Filipino ni Roberto T. Añonuevo

Ang Usapan

“Saan ninyo nakuha ang mga bangkay?”
“Natagpuan namin sila sa tubigan.”

“Ano ang ginagawa ninyo rito?”
“Nagtatanim kami ng mga minang buto.”

“Ano ang itinatago ninyo sa bunganga?”
“Mga salita.”

“Paalis na ba kayó?”
“Hinihintay kami ng lihim na hukbó.”

Kumusta, ni Benjamin Péret

Salin ng tulang “Allo ,” Benjamin Péret ng France
Salin sa pandaigdigang Filipino ni Roberto T. Añonuevo

Kumusta

ang eroplano kong nagliliyab ang kastilyo kong lubog sa alak
ang itim kong alikmatang ghetto ang aking taingang kristal
ang bato kong ipinukol sa buról ang dudurog sa pulis
ang ópalo kong susô ang aking lumilipad na lamok
ang burda kong ibon-ng-paraiso ang buhok na bulang itim
ang puntod kong bumukad ang pulang tipaklong na ulan
ang aking lumilipad na pulô ang aking turkesang ubas
ang kotse kong binangga ang kama ng ilahas na bulaklak
ang pistil ng amargon ko ang nakatimo sa aking mata
ang aking búko ng sibuyas ang nasa aking utak
ang aking usá ang gumagala-gala sa ilang sinehan
ang aking ataul ng araw ang aking prutas na bulkan
ang tawa kong kubling sanaw na lumunod sa propetang baliw
ang umaapaw kong groseya negra ang lilim na paruparo
ang bughaw kong talón ang daluyong sa tagsibol
ang nguso ng rebolber ko ang umaakit na sariwang balón
sinlinaw ng salamin na tinitigan mo ang mga tariktik
ng sulyap
na tumatákas at nangaglaho sa linong tabing na ikinuwadro
sa mga ibinurong bangkay
mahal na mahal kita

Alimbukad: Wikang Filipino sa panitikang pandaigdig

Sa Pantalan ng Santa Lucía, ni Julián Malatesta

Salin ng “En el Puerto de Santa Lucía,” ni Julián Malatesta ng Colombia.
Salin sa eleganteng Filipino ni Roberto T. Añonuevo ng Filipinas.

Sa Pantalan ng Santa Lucía

Baliw ang barkong ito.
Kahapon, nakita namin ito patungong timog
Pagdaka’y nasilayang naglalayag sa búrol ng araw
At nililikom ang magdamag sa kilya nito.
Ngayon naman ay pahapay-hapay sa daungan.

Baliw ang barkong ito.

Hatid nito ang isang bangkay na isinakay,
Ngunit ayaw ng kapitang itapon iyon sa dagat.
Lumaklak ng bote ng alak ang nasabing lalaki,
At pinasok ng pagkaburyong ang utak.
Ang patay na lalaki’y nagsayaw sa kubyerta,
Niliglig ang gunita ng barko’t nilito ang kompas.

Baliw ang barkong ito.

Sa pantalan ng Santa Lucía—ang patron ng bulag—
Ang mga tripulante’y lumalaboy at walang magawa,
Dahil kahit batikan na sila’t mahusay kumayod
Ay walang kumukuha sa kanila para magtrabaho.
Hindi sila mapatawad ng mga kompanya ng barko,
Nang iwan nang mag-isa ang sasakyang-dagat.

No to illegal arrest. No to illegal detention. Respect human rights.

Alin ang totoo?, ni Charles Baudelaire

salin ng “Laquelle est la vrai?” ni Charles Baudelaire
salin sa eleganteng Filipino ni Roberto T. Añonuevo

Alin ang totoo?

May kilala ako noon na nagngangalang Benedicta, na pinasisigla sa ideal ang paligid at nagtataglay ng mga matang sumisinag ng pag-asam sa kadakilaan, kagandahan, karingalan, at sa lahat ng bagay na nagdudulot upang maniwala ang sinuman sa inmortalidad.

Ngunit ang mapaghimalang kabataang binibini’y napakarikit para mabuhay nang matagal, at totoo, matapos kaming magtagpo sa unang pagkakataon ay namatay siya. At sa araw na kahit ang mga sementeryo ay nabalani ng insensaryo ng taglagas, ako na mismo ang naglibing sa kaniya. Oo, ako ang naglibing sa kaniya, na ipinaloob ko sa mahalimuyak na kabaong na mahigpit ang pagkakalapat ng matitigas na kahoy, gaya ng mga baul mula sa malayong India.

At habang ang aking paningin ay nakapako sa pook na pinagbaunan ng aking kayamanan, bigla kong nasilayan ang munting nilalang na kahawig ng yumaong Benedicta at siya, na nagpapapadyak nang masidhi at nagwawala, ay bumunghalit ng halakhak saka nagsisigaw: “Ako ito, ang tunay na Benedicta! Ako ito! Ang sikat na puta! At bilang kaparusahan sa iyong pagiging hangal at bulag, iibigin mo ako gaya ng katangian ko!”

Nagngalit ako’t tumugon, “Hindi! Hindi! Hindi!” At upang maigiit ko ang aking pagtanggi, sumikad ako nang marahas sa lupa at bumaon ang aking binti hanggang tuhod sa sariwang tabon sa hukay. At gaya ng lobo na nabitag, nananatili ako magpahangga ngayon na bihag, at marahil magpakailanman, sa libingan ng Ideal.

Destiyero at Digmaan, ni Hassan Najmi

salin ng mga tula ni Hassan Najmi mula sa Morocco.
salin sa eleganteng Filipino ni Roberto T. Añonuevo.

Ang Destiyero

para kay Abbas

Mga palad nila’y pawang ataul
At ang mga ulo’y salakot ng malalayong ulap.
At sa kanilang likod ay naroon ang panahon
Na walang mga paso ng bulaklak
O mga sandata
na pawang naiwan nila kung saan.
At ang pag-alis ay siya ring pagbabalik
Bagaman hindi na sila magbabalik pa.

Ang Digmaan

Hinanap ko ang ligtas na pook
para sa halimuyak ng aking ina
At itinago ang rosas sa aking dugo.

Tahimik na sumapit
ang aking ina sa aking panaginip.
Hinagkan niya ang aking noo
at nag-iwan ng asin sa ilalim ng unan.

Sumagitsit sa langit ang elektrisidad.
At ang lupain ay sumisibol
sa dugo ng isang martir.

Nasilayan ko ang mukha ni ina.
Nakita ko iyon sa tren na dumaan
kanina na sakay ang mga bangkay.

Maliit na Babae

Sa maunos na gabi’y umiyak siyang nakatayo.
Gaya ng walang patid na ulan siya’y lumuha.
Ipinako ko ang mga mata doon sa aklat.
Hindi ko pinahid ang kaniyang mga luha.
Bago ako humiga para matulog,
lumitaw siya sa dulong kabanata ng nobela.
Upang hindi na siya umiyak pa,
ipininid ko ang aklat, at tinakpan ng unan ang ulo.

Parang Ganiyan, ni Nicanor Parra

salin ng tula ng makatang Chileno Nicanor Parra.
salin sa eleganteng Filipino ni Roberto T. Añonuevo.

PARANG GANIYAN

Natatawa si Parra na tila kondenado sa impiyerno
ngunit kailan hindi natawa ang mga makata?
Kahit paano’y inihayag niyang tumatawa siya

pinalipas niya ang mga taon
ang mga taon
kahit paano’y waring lumilipas
hindi ito hungkag na hinuha
umiiral ang lahat na waring dumaraan

ngayon magsisimula na siyang maluha
makakaligtaan na siya’y laban-sa-makata.

0

Huwag mo nang pigain ang utak [sa kasusulat]
walang nagbabasa ng mga tula ngayon
hindi mahalaga kung mabuti o masama iyon

0

Apat na kahinaang di ako patatawarin ni Ophelia:
matanda
dukha
komunista
at Pambansang Premyo ng Literatura

<<maaaring patawarin ka ng aking pamilya
sa unang tatlo
ngunit hindi kailanman para sa pangwakas>>

0

Ang bangkay ko at Ako
ay nauunawaan ang bawat isa nang kahanga-hanga
tanong sa akin ng bangkay: naniniwala ka sa Diyos?
at tumugon ako nang malakas HINDI
tanong sa akin ng bangkay: naniniwala ka sa gobyerno?
at sumagot ako ng karit at martilyo
nagtanong ang bangkay ko: naniniwala ka sa pulis?
at sinagot ko siya ng malakas na bigwas sa mukha
tumindig siya at lumabas ng kaniyang ataul
at magkakawit-bisig kaming nagtungo sa altar

0

Ang tunay na problema ng pilosopiya
ay kung sino ang naghuhugas ng pinggan

wala nang labas sa daigdig ang mahalaga
. . . Diyos
. . . . . . ang katotohanan
. . . . . . . . . ang paglipas ng panahon
ang ganap
ngunit bago ang lahat, kung sino ang naghuhugas-pinggan

sinuman ang nais gumawa nito, sige magpatuloy
magkita muli tayo, buwaya,
at magbabalik tayo bilang magkaaway

0

Gawaing bahay na takdang aralin:
sumulat ng soneto
. . . na nagsisimula sa sumusunod na sukat:
. . . nais kong mamatay nang una sa iyo
at magwawakas sa karugtong na taludtod:
. . . ngunit mabuti nang kasunod mo ako

0

Batid mo ba ang naganap
habang nakaluhod ako
sa harap ng krus
at nakatitig sa Kaniyang mga sugat?

ngumiti Siya sa akin at kumindat!

akala ko dati’y hindi Siya humahalakhak:
ngunit ngayon ay nananalig ako nang tapat

0

Isang uugod-ugod na matanda
ang naghagis ng mga pulang klabel
sa ibabaw ng ataul ng mahal niyang ina
ang naririnig ninyo, mga binibini’t ginoo:
isang huklubang lasenggo
na binobomba ang libingan ng ina niya
ng mga kuwintas ng mga pulang klabel

0

Huminto ako sa isports kapalit ng relihiyon
(nagsisimba ako tuwing Linggo)
ipinagpalit ko ang relihiyon para sa sining
ang sining para sa matematikong agham

hanggang sumapit ang liwanag ng isipan

at ngayon, naglalandas na lamang ako
na walang pananalig sa kabuuan o bahagi nito