Ang Panauhin, ni Roberto T. Añonuevo

Ang Panauhin

Tulang tuluyan ni Roberto T. Añonuevo

Namamalirong ang tulay sa mga sasakyan; at ang bus na sinasakyan mo patungo sa aking guniguni ay nagkukubli ng mga pakò tinik niknik. Magtitinikling ang iyong tinig palabas, ala-Amy Winehouse, at ang ilaw ng paningin mo’y nakaligta ng pasintabi kung magsiyasat sa dalom ng mga budhi. Kanan, wala. Gitna, wala. Kaliwa, wala. Wala o Itim. Pakiramdam mo’y may talulot ng yelo ang pagkainip, at simbigat ng adwana ang maletang hila-hila. Bakit ibig mong marating ang karimlan, gayong makaiindak o makalalakad sa liwanag? Hindi lahat ay makapapasok dito, lalo kung ang haraya mo’y hindi kayang tumbasan ang kombinasyon ng mga titik sa makinilya. Nangangarap ka ng kakatwang abentura, subalit mahuhubad mo ba ang anino sa hulagway upang humarap sa akin nang buong tapang kahit nangangatal sa lamig? Kumain, sumiping, humimbing sapagkat búkas ay laós na ang palaisipan!  Wala ritong purgatoryo para sa mga kaluluwang ligaw: mga kulang-palad na naghihintay ng regalong putomaya at salubong ng bandang kawayan. Ang mga linnawa sa lansangan ang lumilikha ng kani-kanilang sariling kadungayan. At ang kadungayan ay laberinto na ang bawat síko ay may sanlibong halimaw, at ang tatluhang sihà ng pagbagtas ay mapa tungo sa pulút o kalansay. Tandaan mo iyan, bago ka pumasok sa akin. Kung isa ka sa mga paslit na ang estetikong panlasa ay búl-ul na tumagay ng tapëy at pumulá ang labì sa sintetikong ngangà, hindi ka para sa akin. Humayo ka, at walang trubador na maghahatid sa iyo tungong Paraiso! Gayunman ay papalarin kang sambahin nang paiwaráng ng mga banyaga—na ang turing sa daigdig ay eksotiko peligroso sentimental—sakali’t makumbinsi mo sila na palakpakan ang mga salita.

“Awit sa Trapik,” ni Roberto T. Añonuevo

Kung makadadapo ang eroplano sa tuktok
Ng gusali,
Ano, giliw ko, ang sasabihin sa aking pagdating?
Walang imposible sa pagsisinungaling,
Dahil bawal ang trapik
.  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .   .  .  .  .  .  . . . . . sa himpapawid.

. . . . . . . . Ang mga lansangan ay paradahan ng sasakyan,
. . . . . . . . Ang mga bangketa ay basketbolan o pamilihan,
. . . . . . . . Ang mga ilog ay baradong alkantarilya’t kanal.
Kailangan ang sopistikadong biyahe,
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Mulang Mindanaw hanggang Luzon,
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  .Mulang Palawan hanggang Sorsogon,
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Mulang Visayas hanggang Hong Kong.
Ilang kilometrong sawa ang dapat na riles
Para sa mga bagong bagon ng tren?
. . . . . . . . Ilang talampakan ang dapat maging lalim
Para sa sabwey ng mga daga, biyahero, at tekas?
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Anak ng huweteng kung sisihin ang bus,
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Anak ng puta kung murahin ang dyip o motor,
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Anak ng teteng kung mangotong ang pulis
Na nagtatago sa ilalim ng tulay.

Naglalakad ako sa riles, naglalakad ako sa bilis
. . . . . . . . . . . Ng metro ng taxi, naglalakad ako dahil kulang
Ang pasensiya’t pamasahe.
. . . . . . . . . . .  ..  . . . . . . Ngunit dahil mahal kita, Lungsod ng Adik,
. . . . . . . . . . .  ..  . Dahil mahal ko ang iyong batong puso’t heneral,
. . . . . . . . . . .  ..  . Dahil mahal ko ang iyong puspos na batong napulbos,
Lumilipad din ako gaya ng polusyon, lumalangoy
ako gaya ng polusyon, tumatakbo akong matamis na lason

para sa iyong kabunyian.

Nangangarap akong makasasakay sa isang drone,
. . . . . . . . . . . . .  . . At kahit gabi’y mababaliw sa mga kislap ng ilaw
Ng mga gusali’t bahay, ng mga kotse’t poste.
. . . . . . . . . . . . . . . . Ilang taon ang malalagas sa aking buhay
Para sa paghihintay ng masasakyan pauwi?
Ganito rin ba ang pakiramdam sa loob ng bartolina?

Pumapasok ako sa trapik na hayop ang lupit:

Umuuwi ako para matulog, at gigising muli para matrapik.

Ngunit dahil kailangan kong kumayod,
. . . . . . . . . . . .. . . . . . .  . . .  . . . . . . . . . .  kumain,
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  . . . . . . . . . . . . . . . . . at kumantot,
Para sa aking pamilya’t pamilyar na papel,
Gagayahin ko si Tupak Shabu,
Adik ako sa iyo, Lungsod ng Adik sa lintik na trapik.
. . . . . . . . . . Dumating man ang katok ng aking pilipisan,
. . . . . . . . . . Dumating man ang tokhang na hindi inaasahan,
. . . . . . . . . . Dumating man ang pumapakyung diktador.
Sasalubungin kita ng yakap at halik, Mahal,
Sapagkat ang zombie ay para na ring
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  .. . . .  .. . . . . . . . . .inmortal.

Bágyo

Nabibingi ako tuwing lumalayo sa iyo, at tumitimo sa karimlan ng aking isip ang kabundukan ng brilyante. Umalis sa kailaliman ng gabi, ang bus ay inihahatid ako sa lungsod na higit na nakasisilaw sa iyo. Kabesado ng tsuper ang matatarik, kumukurbang kalsada kahit yata nakapikit. Nauunawaan ng aking mga buto ang lamig; at natatanto ng lamig ang kalabisan na mautal sa halimuyak ng matatandang pino. Lumulusong ako sa paikot, maulop na mga bangin kahit wala rito ang aklat ni Borges:  Tatanungin ko ang karimlan kung hinuhubog nito ang anito, at kung bakit kumikirot ang aking pandinig. Ano ang musika ng paglalakbay? Sumasagot ang dilim sa pamamagitan ng mga ambon. Lumuluha sa hamog ang salamin ng bus. Walang patid na biyahe ang nais ko; at kung ikaw ang aking lungsod na paroroonan, hindi ako matatakot na mabingi, gaya ng bathalang nagpakumbaba at lumakad sa lupa. Sumasapit ako sa iyo hindi upang makarinig; lumalapit ako sa iyo upang ikaw ay makaniig, at malasap ang ganap na pakikipagsapalaran—alinsunod sa tadhana ng bituin, apoy,  panaginip. . . .

[“Bágyo,” tulang tuluyan ni Roberto T. Añonuevo © 13 Mayo 2014]