Pasigan, ni Yang Mu

Salin ng tula ni Yang Mu (Ching-hsien Wang) ng Taiwan
Salin sa pandaigdigang Filipino ni Roberto T. Añonuevo

Pasigan

Apat na maghapon akong nakaupo dito. Wala ni isang nagdaan,
wala ni anumang yabag (sa katahimikan—)

Sumupling ang mga pakô sa kandungan ko, pagdaka’y gumapang
sa aking balikat at tinakpan ako nang walang dahilan.

Ang dausdos ng saluysoy ang nakatatak sa aking gunita.
Ang tanging magagawa ko’y itala iyon sa mga sinuhayang ulap.

Naghahagikgikan ang mga amargon dalawang metro patimog.
Ang mga mawo ng umaalimbukad na bulaklak ay sumiksik
sa aking salakot.

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ano ang maitutulong ng aking salakot

sa iyo? Sige na, ano ba ang maihahandog ng aking aninong
nakabalatay sa lupa sa iyo?

Ihambing ang apat na hápon ng tunog ng tubig sa apat na hápon
ng mga yabag. Ipagpalagay yaong mga mainiping dalagang

nagtatalakan—Huwag hayaang lumapit sila. Ang tanging
ibig ko’y umidlip sa hápon. Huwag silang palapitin sa akin.

 

Advertisements

Hayaang Maganap, ni Faiz Ahmad Faiz

Salin ng tulang Urdu ni Faiz Ahmad Faiz ng Pakistan
Salin sa pandaigdigang Filipino ni Roberto T. Añonuevo,
batay sa bersiyong Ingles ni Sain Sucha

Hayaang Maganap

Kung ang habagat ngayong araw sa hardin ng gunita
ay ibig magkalát ng mga talulot, hayaang maganap.
Kung ibig ng kirot—na tulóg sa hukay ng nakalipas—
na muling pumutók at umantak, hayaang maganap.
Bagaman umaasta kang estranghera’y ano ngayon?
Halika’t maglaan ng oras, mag-usap nang magkaharap.

Kung palaring magtagpo muli tayo, pagkaraan nito’y
magiging marubdob ang pakiramdam ng pagkawala.
Ang palitan ng ilang salita sa pagitan nating dalawa
ay magpapalawig ng kalabuan ng di-mausal na salita.
Di huhugot ng anumang pangako ang sinuman sa atin,
ni tatalakayin ang gaya ng katapatan o pang-aapi.

Kung ang aking mga mata’y lapitan ka nang may luha,
upang hugasan ang naipong alikabok ng nakaraan,
maaari kang tumugon, o piliing ganap na manahimik.
At ang mga salitang nagtutulak na umiwas ng tingin
ay maaari mong tugunin, o kaya’y ibiging palampasin.

Paglisan, ni Maria do Carmo Abecassis

Salin ng “Parti,” ni Maria do Carmo Abecassis ng Mozambique
Salin sa pandaigdigang Filipino ni Roberto T. Añonuevo

Paglisan

Maria do Carmo Abecassis

Nakasakay sa tren na tinaguriang lunggatȋ
ang kabulgaran ng panahon nang napakatagal.
Ginugol ko ang madilim na realidad ng búhay
para makabili ng tiket na may biyaheng paalis
at nang makamit ang pangarap
(at nagbayad pa sa tagadala ng kargamento).
Inilibre niya ako dahil sa kaniyang pasaporte.
Nang umalis ako’y natagpuan ko ang sarili
sa tabi ng bintana at mag-isang nagbubulay:
Inihahatid ako ng tren sa aking libingan
at nagwawagayway ako ng panyo
at nilalagpasan ang bawat bulgar na tao
na nakikita kong higit na piniling manatili
sa panahong napakakaraniwan
mula nang araw nang ako’y lumisan.
Kung sakali’t ako man ay mapalugmok
sa kung saang banyagang pook
upang pagdaka’y uminom ng pag-asa
upang kalimutan itong pakikibaka,
(umiinom ako sa kawnter nang nakatayo)
lagi akong nagbabayad sa alinmang inumin
nang may taglay na panghihinayang
at nakamamatay na pagkapagod
ng mga kumakayod na karaniwang tao
na nagtitimpla ng barakong kape sa tasa.
Tuwing binabago ko ang tanawin sa labas
(ang pagmulat ng liwayway o pagsilang ng talà)
nakakaligtaan ko at ni hindi napapansin
ang bawat mukhang nagdaraan
nang wala akong kamalay-malay
dahil sa pagkauhaw na malagok lahat
ang pag-asa, alak, at araw na lilimutin
sa kung saang bahagi
na hihinto ang biyahe ng tren.
At ang pakikibaka ay pipintig muli
ng medyokridad
mula sa pook na aking iniwan.
Malimit kong nakikita ang sarili
sa tren na tinatawag na pag-asa,
kumakaway nang may paggunita
sa bawat bulgar na tao
na aking nakikitang nakahiga sa tabi
ng bintana,
at bantulot na nagmamasid
sa bawat tren na lumalampas.  .  .  .

Train of change is coming. Stop illegal arrest. No to illegal detention. No to extrajudicial killing. Uphold human rights at all costs!

“Nokturno,” ni Rubén Darío

Nokturno

salin ng “Nocturno” ni Rubén Darío.
salin sa eleganteng Filipino ni Roberto T. Añonuevo.

Ikaw na duminig sa tibok ng puso ng gabi
ikaw na sa gabi’y balisâ at dinig ang pintông
puminid, ang sigaw ng kotse doon sa malayò
ang tunog na munting umaalingawngaw sa tabi. . .

Sa bawat sandaling hiwaga ang maging tahimik,
at bawat dumating na tao’y nagmula sa selda
sa oras ng patay, sa oras ng higit na sará
ay mababása mo ang guhit ng buntis na pait!

At gaya ng hungkag na basong nilamnan ng kirot
ng mga gunita at sumpang sa puso’y kay málas
ang bigat ng budhi, na lasing sa mga bulaklak,
ang buong pighati ng puso na pistang malungkot.

Ang pasán ng maging mabigo sa dapat matamo
ang wasak na kuta ng hari na sana’y naangkin
ang diwang tumimo na hindi sumilang sa ningning
ang mithi ng aking pag-iral noon pa sa mundo!

Umahon ang lahat sa katahimikang kay lawak
na gabi’y nilukob ang bayang ilusyon sa tanaw
at ako’y bumalik na hiyaw sa dibdib ng bayang
tinuhog, niyugyog ang ubod ng pusong umiyak.

“Ang Paghihiwalay,” ni Marceline Desbordes-Valmore

Salin ng tulang “Les Séparés” ni Marceline Desbordes-Valmore ng France.
Salin sa eleganteng Filipino ni Roberto T. Añonuevo ng Filipinas.

Ang Paghihiwalay

Huwag sumulat—Malungkot ako’t ibig yumao.
Lungting tag-araw kung malayo ka’y labis ang dilim.
Ang maabot ka’y di kayang gawin nitong kamay ko;
Pusong sugatan ay waring sapol hanggang ilibing.
Huwag sumulat!

Huwag sumulat—Matuto nawa tayong mamatay.
Sarili’t Diyos ay tanungin mo kung mahal kita!
Ang lumayo ka’t sabihing tapat na ako’y mahal
Ay tila langit kahit ang langit ay di makita.
Huwag sumulat!

Huwag sumulat—Ang iyong anyo ay nasa isip;
Nasa gunita ang iyong tinig na tumatawag!
Sariwang batis na di mainom ay isadibdib;
Sulat-kamay mo’y salitang tulad ng anyong tatak.
Huwag sumulat!

Huwag sumulat kung titik nito’y ayaw makita
Ang iyong tinig ay tagos hanggang sa aking puso;
Nakikita ko ang lipad nito sa ngiti’t damá,
Waring halik mo’y sa aking dibdib ay nakisuyo.
Huwag sumulat!

Marceline Desbordes-Valmore

Marceline Desbordes-Valmore

Ulan sa Taglagas, ni Arif Khudairi

salin ng “Autumn Rain” ni Arif Khudairi (Arif Karkhi Abukhudairi Mahmoud) ng Ehipto.
salin sa eleganteng Filipino ni Roberto T. Añonuevo ng Filipinas.

Ulan sa Taglagas

Gabi na. Umuulan sa labás, at waring pumapatak ang mga bituin. Tulad ng ulan, ang iyong gunita’y pumapatak sa aking kalooban. Kumusta na, mahal? Matagal nang panahong naghiwalay tayo habang umuulan noong isang gabi ng taglagas. Umuulan ba sa inyong pook, gaya sa amin? Pumapatak ba ang aking gunita sa kalooban mo, gaya ng ulan? Gabi na, at umuulan ngayong taglagas sa labás ng bahay. Pumapatak ang ulan gaya ng mga bituin sa kailaliman ng gabi. At ang iyong gunita’y lumuluha gaya sa tag-ulan.

Bago sila baguhin ng panahon

Tula sa wikang Griyego ni C.P. Cavafy (K.P. Cavafis)
salin sa eleganteng Filipino ni Roberto T. Añonuevo

Bago sila baguhin ng panahon

Kapuwa sila namighati   sa kanilang paghihiwalay.
Hindi nila ninais iyon;   ngunit panahon ang nagtakda.
Upang makaraos sa buhay,    ang isa sa kanila’y
napilitang maglakbay tungo  sa New York o Canada.
Ang kanilang pag-ibig, ay!    hindi na gaya noon;
bahagyang tumalam bigla   ang bighaning makipagtalik;
ang bighaning makipagniig  ay tumamlay nang labis;
Ngunit hindi nila hangad   ang kanilang paghihiwalay.
Maaaring pagkakataon lamang.—  O baka ang Tadhana’y
isang alagad ng sining    na pinagbukod sila ngayon
bago pumusyaw ang damdamin  at baguhin ng Panahon;
bawat isa sa kanila’y    mananatili nang habambuhay
na beynte kuwatro anyos   at napakarikit na kabataan.

Psyché et l’Amour (1798) pintura ni Gerard François Pascal Simon.

Psyché et l’Amour (1798) pintura ni Gerard François Pascal Simon. Dominyo ng publiko.

Gunita

GUNITA

Iniipon niya ang nakalipas, at pumapaloob sa supot na kung hindi yari sa manipis na katsa ay plastik o balát na hindi tatagasan ng buhangin o tubig. Hindi niya maisasalaysay ang sarili, dahil kung gayon, mistulang ahas siya na lumulunok sa angking buntot. Mauunawaan lamang niya ang kaakuhan kung ipaliliwanag ng Kasalukuyan at babalangkasin ng Hinaharap. Kapuwa pagtitiwalaan at pagdududahan siya, alinsunod sa pakahulugan at pahiwatig ng mga awtoridad. Pawiin siya, at parang sanggol ang kabihasnang mag-iimbento ng kakatwang anino at planeta. Kaligtaan siya, at ang lipi’y magsisimula sa lawas ng wala, at sa matinding bahâng bumubura sa pulo at tagaytay. Gaano man katiwasay ang ngayon, gaano man kakulay ang búkas, magbabalik siya upang maging titis ng sigasig, balak, panibugho, o poot. Mahahalungkat ang dalamhati, at ang maaliwalas na umaga’y biglang magwawakas sa pagluha ni Tungkung Langit. Panghihimasukan niya ang magiging anyo ng mapa, gusali, o gubat. Magtatakda siya ng pamantayan at kumbensiyon sa damit, gamot, at batas; kahit ang pera, aliw, at wika’y pagtatalunan kung para sa henyo at mangmang o maykaya at hampaslupa. Habang tumatagal, ang supot ay maaaring umapaw sa samot-saring nilalang o sapalaran o tadhana. Gayunman, hindi sa habang panahon. Maaaring kumawala sa himaymay ng katsa ang buhangin ng pagkakataon o likidong pangyayari; at siya ay magwawakas na hungkag gaya ng walang silbi’t may lamat na garapon. Iniipon niya ang nakaraan; at kung siya man ay tawarang pansamantala o pangmatagalan, ay ikaw lamang, kaibigan, ang makapagsasadula, habang nagtitinikling ka sa palaisipan ng takipsilim at liwayway.

“Gunita,” tulang tuluyan ni Roberto T. Añonuevo. 31 Mayo 2010.

"Janus," pintura ni Mary Jane Ansell.

"Janus," pintura ni Mary Jane Ansell.

Dalawandaang Araw

Dalawandaang gusali ang nasa loob ng ating noo, at mula roon ay hahanapin ang dalawandaang tao na dalawandaang anyo ang tabas ng anino. Hihihip ang dalawandaang simoy, mamumuo ang dalawandaang ulap, guguhit ang dalawandaang kidlat,  magliliparan ang dalawandaang papel na ang taglay na dalawandaan at dalawang salita ay malalaglag at babagsak sa dalawandaang pulo. Uulan ng dalawandaang milyong talulot at matitigatig ang dalawandaang lupain sa búmabángong dalawandaang kataga. Dalawandaang pangalan, ano ang kahulugan nito sa dalawandaang siglong pagmumukmok sa dalawandaang selda? Dalawandaang pagkain, bakit hindi makabusog sa dalawandaang libong sabik na bibig? Dalawandaang libong taliba, ano ang dapat asahan sa dalawandaang taong bilanggo ng nakaraan? Dalawandaang makina sa dalawandaang tao. Dalawandaang dagat sa dalawandaang planeta. Dalawang tao na magiging dalawandaang salinlahing ang dalawandaang milyong wika ay makapagpupundar ng dalawandaang tore tungo sa dalawandaang laksang kalangitan. Dalawandaang sasakyan ang maghahatid sa atin doon sa dalawandaang simbahan. Dalawandaang milyong diyos sa dalawang kamay. Saka natin mababatid na tayong dalawa ay iisa at magiging sa isa’t isa, habang ang dalawandaang bilyong buhok ay patuloy na pumuputi; at binabagtas natin ang iisang landas ng dalawandaang araw ng tag-araw.

Tulang tuluyan ni Roberto T. Añonuevo. 3 Disyembre 2009.

Aliw-iw

Aliw-iw

Humahagibis ang sasakyan palabas sa kumikislap, maalinsangang lansangan. Umalimbukay ang alikabok na tumakip sa nakaraan, at pumasok sa aking guniguni ang iyong lastag, mamula-mulang talampakan. Sinundan ko ang bakás ng mga paa sa kung anong katwiran, lumundag-lundag sa gusot-gusot na palaisipan, saka nang mapaluhod at magutom ay pusong mamon ng birheng matimtiman ang nalasap nang taliwas sa inaasahan.

Tulang tuluyan ni Roberto T. Añonuevo. 18 Nobyembre 2009.

Kuhang larawan ni Jon Sullivan, at hango sa Public Domain Photos.com