Ang mga Tuta, ni Roberto T. Añonuevo

Ang mga Tuta

Roberto T. Añonuevo

Walong tuta ang nananaginip ng mga utong,
ito ang haka mo, at ang gatas ay napakalayong
pantalan na dapat tawirin — sa kisapmata.

Umihip ang simoy, at mula sa alimbukay
ng alikabok ay tumatakbong naghahanap
ang isang aso,
na sa iyong tanaw ay naging tao,
at ito ang paraiso sa mga supling ng lupa,
o kung hindi’y bunganga ng impiyerno.

Umiiyak ang mga tuta, at umiiyak
ang lupa na yumayanig wari dahil sa awa.
Mga bulag silang nilalang na gumagapang.

Tumalikod ka ngunit naririnig mo ang tahol
ng paghangos at pagkalinga.
Ang tahol ay paos, at tumatagos sa balát.
Maya-maya’y umalulong ang karo ng dyip.
Lumakad ang nagdadalamhating mga gulong,
at sa bodega ng iyong gastadong guniguni
ay pumaloob ang mga nagugutom na hayop.

Kinusot mo ang iyong paningin.
At nang buksan mo ang kalooban sa tagpo,
ang mga tuta’y iba-iba ang kulay sa malay.

Parang tao, wika mo, na alipin ng burukrata
o pangulo, at naghahanap ng pangako ng gatas
at pulut upang makaraos sa gutom at pangamba.
Ngunit ang gayong kuro-kuro ay kalabisan
sapagkat walang pakialam ang mga hayop
sa pagtitindig ng burukrasya at politika,
at hinding-hindi sasawsaw sa agawan ng poder.

Kinusot mo muli ang iyong paningin.
Gumapang ang walong tuta sa walong daan
tungo sa sariling kaligtasan, at higit kang nalito.

Ang walong tuta, sa pakiwari mo, ay kapatid
mong iniwan sa kangkungan isang gabi,
habang gutom na gutom ang kalan,
at kumikislap ang patalim sa paminggalan.
Nauulinig mo ang sumisiyap-siyap na motor.
Naghahalakhakan ang mga lasenggo,
at ang hapag ay nabuburyong sa liwanag
mula sa mga berso ng makatang San Miguel.

Stop weaponizing the law. No to illegal arrest. No to illegal detention. No to kidnapping. Uphold the human rights of all Filipinos, specially the poor and powerless!

Advertisements

Wika ni Idyanale, ni Roberto T. Añonuevo

Wika ni Idyanale

Roberto T. Añonuevo

Para kay Ann Sherina

Ang pangalan sa aking dibdib ang pangalan na iyong inibig. Nasa loob ng pangalan ang kagubatang taglay ang sari-saring hayop, ibon, kulisap at iba pang nilalang. Ang kagubatang ito ay kisapmatang nagiging bonsai kung iibigin mo, halimbawa kung nayayamot sa makukulit na lamok o alitaptap. Ang bonsai ay patutubuin mo sa iyong palad, at magkakabagwis sakâ iibis paimbulog, at habang lumalaon, maaaring malimot mo ang mga punongkahoy, palumpong, damo, at kung ano-ano pang halaman, gaya sa matatandang kuwento, kapag nalilibang pagtingala sa himpapawid. Ngunit magbabalik sa lupa ang pangalan, at magdiriwang ang buong santinakpan. Maririnig ng lupa ang salita, at kung magkaroon man ng samot na balita, ang balitang ito ay pangalan na iniibig ka at nagkataong iniibig mo rin — at umiindak, umaawit, tumutula kahit pa nasa loob ng pinakamalupit, pinakamabangis na bilibid o yungib.

Stop illegal arrest. No to kidnapping. No to illegal detention.

“Ang Aso,” ni Ivan Turgenev

Salin ng “The Dog” ni Ivan Turgenev ng Russian Republic.
Salin sa eleganteng Filipino ni Roberto T. Añonuevo ng Filipinas, batay sa salin sa Ingles ni  Constance Garnett.

Ang Áso

Dalawa lámang kami sa silid; ako at ang aking áso. . . . Sa labás ng bahay ay humahalihaw ang nakasisindak na bagyó.

Umupo sa harapan ko ang áso, at tumingin nang tuwid sa mukha ko.

At ako rin ay tumingin sa kaniyang mukha.

Waring may ibig siyáng sabihin sa akin. Siyá ay mangmang, at hindi makapagsalita, at hindi maunawaan ang sarili, ngunit nauunawaan ko siya.

Nauunawaan kong sa sandaling ito ay pumipintig sa kaniya at sa akin ang parehong pakiramdam, at walang pagkakaiba ang namamagitan sa amin. Pareho kami; bawat isa sa amin ay lumiliyab at kumikislap ng parehong nangangatal na siklab.

Dumaragit ang kamatayan, taglay ang alon ng lamig ng malalapad na bagwis. . . .

At ang wakas!

Sino ang makatutukoy kung anong siklab ang nagpapaningning sa bawat isa sa amin?

Hindi! Hindi kami kami hayop at tao na sumulyap sa isa’t isa. . . .

Sila ang mga mata ng magkapantay, ang mga matang nakapakò sa isa’t isa.

Sa bawat isa sa mga ito, sa hayop at sa tao, ang parehong búhay ay magkapiling nang matalik dahil sa tákot.