Isang Selyong Personal, ni Olga Orozco

Salin ng “El sello personal,” ni Olga Orozco ng Argentina
Salin sa pandaigdigang Filipino ni Roberto T. Añonuevo

Isang Selyong Personal

ni Olga Orozco

Ito ang aking mga paa, ang sablay sa akin pagkasilang,
at, kung hindi ito makalipad, ay malinaw na pangungusap
para bumulusok muli
sa ilalim ng walang taros na gulong ng zodyak.
Hindi hadlang ito para sa templo o tungkong bato.
Dalawang paa lámang, na pawang anfibyo, enigmatiko,
malaon, gaya ng dalawang anghel na pinilay ng pagguho
. . . .  . . . . ng lansangan.
Dalawang paa ito para sa landas,
hakbang kada hakbang sa lahat ng bangkay,
umaakyat na hinlalaki o sakong sa ibabaw ng kamatayan,
mga bilanggo ng selda ng gabing kagilid ko’t dapat lampasan.
Ang mga paa ko’y tumatawid sa mga bága o sa mga patalim,
na tinatakán ng bakal ng Sampung Utos:
Dalawang anonimong martir na nagpipilit na magsimula,
handang banggain ang mga pinid na pinto ng planeta, at iwan
ang kanilang mga bakás ng alikabok at pagsunod gaya ng isa
pang bakás na halos di-makita sa buhawing winawalis
 . . . . . . . .ang hanggahan.
Ang aking mga paa, mga maestro ng daigdig,
mga paa ng tumatákas na panginorin,
pinakinis na hiyas sa hininga ng araw at may salát ng mga graba:
Dalawang maningning na suwail na ngumangasab sa búkas ko
sa mga kalansay ng kasalukuyan,
nangagkalat habang lumalampas sa senyas ng lupang pangako
na nagbabago ng puwesto, dumudulas sa mga damo,
habang ako’y sumusulong.
Anung walang silbing instrumento sa pasukan at labasan!
At walang ebidensiya matapos ang maraming paglalakbay
sa parehong frontera,
walang selyo ng predestinasyon sa ilalim ng aking talampakan.
Mayroon lámang bangin sa pagitan ng dalawa,
ang di-mapipigil na pagkawala na humihila lagi sa akin pasulong
at ang bulong na ito ng pagtatagpo’t paghihiwalay kada hakbang.
Kahanga-hanga at kaawa-awang kalagayan!
Nahulog ako sa bitag nitong dalawang paa,
gaya ng bihag ng langit o impiyerno na bigong nagtatanong
hinggil sa kaniyang kauri,
na hindi nakauunawa sa mga buto niya o sa kaniyang balát,
o kahit sa pagsisikap ng gaya ng nag-iisang salagubang,
ang pagtatambol na nanánawágan sa eternal na pagbabalik.
At saan magtutungo ang dambuhalang ito—maalamat,
kagila-gilalas—na ibinubukad ang kaniyang buháy na laberinto
tulad ng bangungot,
naririto, nakapako sa pagkakatayô,
sa dalawang deliryong takas ng bulâ, sa ilalim ng bahâ?

Yes to human rights. No to illegal arrest. No to illegal detention. No to bogus operation.

Advertisements

Parang Ganiyan, ni Nicanor Parra

salin ng tula ng makatang Chileno Nicanor Parra.
salin sa eleganteng Filipino ni Roberto T. Añonuevo.

PARANG GANIYAN

Natatawa si Parra na tila kondenado sa impiyerno
ngunit kailan hindi natawa ang mga makata?
Kahit paano’y inihayag niyang tumatawa siya

pinalipas niya ang mga taon
ang mga taon
kahit paano’y waring lumilipas
hindi ito hungkag na hinuha
umiiral ang lahat na waring dumaraan

ngayon magsisimula na siyang maluha
makakaligtaan na siya’y laban-sa-makata.

0

Huwag mo nang pigain ang utak [sa kasusulat]
walang nagbabasa ng mga tula ngayon
hindi mahalaga kung mabuti o masama iyon

0

Apat na kahinaang di ako patatawarin ni Ophelia:
matanda
dukha
komunista
at Pambansang Premyo ng Literatura

<<maaaring patawarin ka ng aking pamilya
sa unang tatlo
ngunit hindi kailanman para sa pangwakas>>

0

Ang bangkay ko at Ako
ay nauunawaan ang bawat isa nang kahanga-hanga
tanong sa akin ng bangkay: naniniwala ka sa Diyos?
at tumugon ako nang malakas HINDI
tanong sa akin ng bangkay: naniniwala ka sa gobyerno?
at sumagot ako ng karit at martilyo
nagtanong ang bangkay ko: naniniwala ka sa pulis?
at sinagot ko siya ng malakas na bigwas sa mukha
tumindig siya at lumabas ng kaniyang ataul
at magkakawit-bisig kaming nagtungo sa altar

0

Ang tunay na problema ng pilosopiya
ay kung sino ang naghuhugas ng pinggan

wala nang labas sa daigdig ang mahalaga
. . . Diyos
. . . . . . ang katotohanan
. . . . . . . . . ang paglipas ng panahon
ang ganap
ngunit bago ang lahat, kung sino ang naghuhugas-pinggan

sinuman ang nais gumawa nito, sige magpatuloy
magkita muli tayo, buwaya,
at magbabalik tayo bilang magkaaway

0

Gawaing bahay na takdang aralin:
sumulat ng soneto
. . . na nagsisimula sa sumusunod na sukat:
. . . nais kong mamatay nang una sa iyo
at magwawakas sa karugtong na taludtod:
. . . ngunit mabuti nang kasunod mo ako

0

Batid mo ba ang naganap
habang nakaluhod ako
sa harap ng krus
at nakatitig sa Kaniyang mga sugat?

ngumiti Siya sa akin at kumindat!

akala ko dati’y hindi Siya humahalakhak:
ngunit ngayon ay nananalig ako nang tapat

0

Isang uugod-ugod na matanda
ang naghagis ng mga pulang klabel
sa ibabaw ng ataul ng mahal niyang ina
ang naririnig ninyo, mga binibini’t ginoo:
isang huklubang lasenggo
na binobomba ang libingan ng ina niya
ng mga kuwintas ng mga pulang klabel

0

Huminto ako sa isports kapalit ng relihiyon
(nagsisimba ako tuwing Linggo)
ipinagpalit ko ang relihiyon para sa sining
ang sining para sa matematikong agham

hanggang sumapit ang liwanag ng isipan

at ngayon, naglalandas na lamang ako
na walang pananalig sa kabuuan o bahagi nito

Isang Panahon sa Impiyerno, ni Arthur Rimbaud

salin ng “Une Saison en Enfer” ni Arthur Rimbaud mula sa Pranses.
salin sa eleganteng Filipino ni Roberto T. Añonuevo.

ISANG PANAHON SA IMPIYERNO

Kangina lamang, kung tama ang pagkakatanda ko, ang buhay ko’y mahabang pagsasaya na bukás  ang lahat ng puso at umaagos ang lahat ng alak.

Isang gabi, ikinandong ko ang Kagandahan.—At natuklasan ko siyang nakaiinis.—At dinahas ko siya.

Pinatatag ko ang sarili laban sa katarungan.

Tumakbo ako. O mga mangkukulam, O kalungkutan, O hinanakit, lahat ng aking yaman ay naisalin sa inyo!

Sinikap kong pawiin ang bawat bakás ng makataong pag-asa mula sa aking isip. Sinaklaw ko ang bawat kasiyahan gaya ng mabangis na hayop na sabik yaong saklutin.

Tinawag ko ang mga berdugo, upang habang naghihingalo, ay malasap ko ang dulong tatangnan ng kanilang mga riple. Tinawag ko ang mga salot upang supalpalin ako ng buhangin, ng dugo. Diyos ko ang kamalasan. Naglunoy ako sa putikan. Nagbilad ako sa simoy ng krimen. At pabirong nanlinlang ng kabaliwan.

At ang Tagsibol ay humalakhak nang nakasisindak na parang hangal.

Kamakailan, nang matanto kong nasa bingit ako ng pangwakas na palahaw, naisip kong hanapin muli ang susi sa sinaunang kasiyahang katatagpuan ng gana.

Susi ang kawanggawa.—At patunay ang inspirasyong ito na nangangarap lamang ako.

“Mananatili kang yena, at iba pa. . . ” singhal ng demonyo na pinutungan ako ng marikit na korona ng amapola. “Tamuhin ang kamatayan nang sukdulan ang gana, ang kasakiman, ang lahat ng kasalanang mortal!”

Ay! dinanas ko na ang lahat ng iyan:— Ngunit mahal na Satanas, nagsusumamo ako na pabawahin ang nanlilisik na paningin! At habang hinihintay ang pagsapit ng bagong munting dungông kilos, yamang hangad mo ang kawalan ng masinop na paglalarawan o ang gasgas na pagtuturo ng manunulat, hayaan mong punitin ko ang ilang nakahihindik na pahina mula sa aking kuwaderno ng kaluluwang isinumpa.

Grabado ni Gustave Dore para sa "Naglahong Paraiso" ni John Milton.

Grabado ni Gustave Dore para sa "Naglahong Paraiso" ni John Milton.