Ang Ginintuang Kalis: Barrabás, ni Georg Trakl

Salin ng “Aus goldenem Kelch. Barrabas,” ni Georg Trakl ng Austria
Salin sa pandaigdigang Filipino ni Roberto T. Añonuevo

Ang ginintuang Kalis: Barrabás
Isang Pantasya

. . . . . .Naganap iyon sa parehong oras, habang inilalabas nila ang Anak ng Tao tungo sa Gólgota; ang pook na pinagdadalhan sa mga magnanakaw at salarin para bitayin.

. . . . . .Naganap iyon sa parehong dakila at maningning na oras, habang natutupad ang kaniyang gawain.

. . . . . .Naganap iyon, nang sa parehong oras, ang makapal na lipon ng mga tao ay tumatawid sa mga lansangan ng Jerusalem at naghihiyawan—at sa gitna ng mga tao ay naglalakad si Barrabás na salarin, at taas-noo sa himagsik.

. . . . . .At sa palibot niya ay naroon ang mga puta na bihis na bihis, pulang-pula ang mga labì at de-pulbo ang mga pisngi, at hinablot siya. Naroon din ang mga lalaking lango sa alak at bisyo. Ngunit sa kanilang pananalita’y nakakubli ang kasalanan ng kanilang lamán, at sa kabulukan ng kanilang muwestra ay nakahimlay ang pahayag ng kanilang iniisip.

. . . . . .Marami sa nakakita sa lasing na prusisyon ay nakihalubilo at sumigaw: ‘Mabuhay si Barrabás!’ At naghiyawan lahat sila: ‘Hayaang mabuhay si Barrabás!’’ May kung sinong sumigaw ng ‘Osana!’ May isa pang tao, gayunman, na pinaghahataw nila—dahil ilang araw lámang ang nakalilipas nang sumigaw sila ng ‘Osana!’ sa isang Tao na pumasok bilang hari sa bayan, at may mga sariwang palaspas sa kaniyang nilalakaran. Ngunit ngayon ay lumikha sila ng tirintas ng mga pulang rosas at malugod na nagsisigaw: ‘Barrabás!’

. . . . . .At nang lumampas sila sa palasyo, narinig nila ang pagpapatugtog ng mga bagting at ang halakhakan at ang ingay ng pagdiriwang. At lumabas sa bahay na ito ang isang kabataang nakabihis para sa pagsasaya. Ang kaniyang buhok ay kumikinang sa mahalimuyak na langis at ang katawan ay may pabango ng pinakamahal na oleo ng Arabia. Kumikislap ang kaniyang mata mula sa tuwa sa pista at ang kaniyang ngiti ay may pagnanasa mula sa mga halik ng kaniyang mangingibig.

. . . . . .At nang makilala ng kabataan si Barrabás, humakbang siya pasulong at nagwika sa ganitong paraan:

. . . . . .‘Pumasok sa aking bahay, O Barrabás, at makahihiga ka sa pinakamalambot na unan; pumasok, O Barrabás, at ang aking mga alipin ay lalangisan ang iyong katawan sa pamamagitan ng mamahaling nardo. At sa iyong paanan ay magpapatugtog ng pinakamayuming melodiya ng laud ang dalagita at mula sa pinakamahal kong kopa ay ihahain ko sa iyo ang aking malinamnam na alak. At mula sa alak na ito ay ilulubog ko ang aking kahanga-hangang mga perlas. O Barrabás, tumuloy ka bilang panauhin ngayon—at ang aking sinta’y laan para sa aking panauhin ngayon, siya na higit na marikit sa madaling-araw ng tagsibol. Pumasok, O Barrabás, at hayaang putungan ka ng mga rosas, magdiwang sa araw na ito sa sandaling dapat siyang mamatay na ang ulo’y kinoronahan ng mga tinik.’

. . . . . .At makaraang magsalita ang kabataan, ang mga tao’y sumigaw sa kaniya sa labis na tuwa at umakyat si Barrabás sa mga baitang na marmol gaya ng isang nagwagi. At ang kabataan ay kinuha ang mga rosas at ipinutong sa ulo nang abot hanggang kilay ni Barrabás, na salarin.

. . . . . .At pagkaraan ay kasáma niyang pumasok sa bahay si Barrabás, habang naglulundagan sa tuwa ang mga tao.

. . . . . .Humilig si Barrabás sa malalambot na unan; nilangisan ng mga alipin ang kaniyang katawan mula sa piling nardo at sa kaniyang paanan ay mayuming tumipa ng mga bagting ang dalagita, at sa kaniyang kandungan ay umupo ang babaeng sinta ng kabataan, ang babaeng higit na marikit sa madaling-araw ng tagsibol.

. . . . . .Umalingawngaw ang halakhak—at ang mga panauhin ay nalasing sa di-akalaing kaluguran, silang lahat na pawang kaaway at manlilibak sa Isang Natatangi—ang mga fariseo at basalyo ng mga pari.

. . . . . .At sa itinakdang oras ay nag-utos ng katahimikan ang kabataan at huminto ang panawagan. Pagdaka’y sinalinan ng kabataan ang kaniyang ginintuang kopa ng pinamalinamnam na alak, at sa sisidlang ito ang alak ay naging tulad ng kumikinang na dugo. Inihagis niya rito ang perlas at inialok ang kopa kay Barrabás. Ang kabataan, gayunman, ay tangan ang kopa na yari sa kristal at itinaas niya ito para kay Barrabás:

. . . . . .‘Patay na ang Nazareno! Mabuhay si Barrabás!’
. . . . . .At lahat ng nasa silid ay sumigaw sa galak:
. . . . . .‘Patay na ang Nazareno! Mabuhay si Barrabás!’
. . . . . .At nagsigawan ang mga tao sa mga lansangan:
. . . . . .‘Patay na ang Nazareno! Mabuhay si Barrabás!’

. . . . . .At biglang naglaho ang araw, nayanig ang lupa hanggang pinakapundasyon nito, at ang makapangyarihang sindak ay naglandas sa buong daigdig. Lahat ng nilalang ay nangatal. At sa parehong oras, naganap ang gawain ng pagliligtas!

Alimbúkad: World Poetry Imagination for Humanity. Photo by Jametlene Reskp @ unsplash.com

 

Ang Tahanan ng Hilakbot, ni Leonora Carrington

Salin ng “La Maison de la peur,” ni Leonora Carrington ng United Kingdom at Mexico
Salin sa pandaigdigang Filipino ni Roberto T. Añonuevo

Ang Tahanan ng Hilakbot

Noong isang hapon, habang naglalakad ako sa isang kapitbahayan, nasalubong ko ang kabayong nagpahinto sa akin.
. . . . . . “Sumáma ka sa akin,” aniya, at yumukod paroon sa kalyeng madilim at makitid. “May ipakikita ako sa iyo.”
. . . . . . “Wala akong panahon,” tugon ko, gayunman ay bumuntot pa rin sa kaniya. Sumapit kami sa pinto na kinatok niya sa pamamagitan kaliwang pesunya. Bumukas ang pinto. Pumasok kami, at naisip kong hulí na kami sa tanghalian.
. . . . . . Maraming nilalang ang nakasuot ng eklesiyastikong damit. “Huwag umakyat sa itaas,” anila. “Makikita mo roon ang aming magandang pintong inkrustado. Yari iyon sa turkesa, at ang mga asuleho’y pinagdirikit ng ginto.”
. . . . . . Nagulat ako sa gayong pagtanggap, at napatangô ako at sumenyas sa kabayo na ipakita sa akin ang kayamanan. Matataas ang baitang ng hagdan, ngunit nakaakyat kami—ang kabayo at ako—nang madali.
. . . . . . “Alam mo, hindi naman gayon kaganda gaya niyang lahat,” aniya sa akin sa mahinang tinig. “Ngunit kailangang kumita ng ikabubuhay, hindi ba?”
. . . . . . Maya-maya’y nakita namin ang turkesang sahig ng maluwag, hungkag na silid. Ang mga asuleho’y lapát na lapát sa ginto, at kagila-gilalas ang asul. Magalang kong tinitigan iyon, at winika ng kabayo:
. . . . . . “Ang totoo’y batong-bato ako sa trabahong ito. Ginagawa ko lang ito para sa salapi. Hindi ako angkop sa ganitong kaligiran. Ipakikita ko sa iyo na sa susunod, magkakaroon dito ng pagtitipon.”
. . . . . . Makaraang makapagnilay, nasabi ko sa sariling madaling mabatid na ang kabayong ito ay pambihirang kabayo. Sa gayong konklusyon, nadama kong dapat ko pa siyang higit na makilala.
. . . . . . “Darating ako sa inyong pagtitipon. Wari ko’y naiibigan na kita.”
“Nakaaangat ka sa mga karaniwang bisita,” tugon ng kabayo. “Mahusay akong ibukod ang kaibhan ng karaniwang tao at ng tao na may pang-unawa. Magaling ako sa pag-arok sa kaluluwa ng tao.”
. . . . . . Napangiti ako nang sabik. “At kailan ang pagtitipon?”
. . . . . . “Mamayang gabi. Magsuot ka ng makakapal na damit.”
. . . . . . Kakatwa iyon, dahil nakasisilaw ang sikat ng araw sa labas.
. . . . . . Nang pababa na ako sa hagdan sa dulo ng silid, napansin ko nang may pagkagulat na higit na magaling sa akin ang kabayo. Naglaho ang mga eklesiyastiko, at umalis ako nang walang nakakikita sa aking pag-uwi.
. . . . . . “Alas-nuwebe,” sabi ng kabayo. “Tatawagan kita nang alas-nuwebe. Tiyaking ipabatid iyon sa kónserhe.”
. . . . . . Nang pauwi na ako’y sakâ ko naisip na inanyayahan ko sanang maghapunan ang kabayo.
. . . . . . Di na mahalaga pa, naisip ko. Bumili ako ng letsugas at ilang patatas para panghapunan. Nang makauwi na ako’y nagsiga ako para makapagluto. Uminom ako ng isang tasang tsaa, pinagnilayan ang naganap sa buong araw, at lalo na ang kabayo, at gaano man kaikli ang panahon ng aming pagkakakilala ay itinuring kong kaibigan. Kakaunti ang aking mga kaibigan, at masaya na akong may kabayo na naging kaibigan ko. Matapos kumain ay nanigarilyo ako at inisip ang kasiyahang maidudulot ng pag-alis, imbes na kausapin ang sarili at mabato hanggang yumao sa pare-parehong kuwento na paulit-ulit kong isinasalaysay sa sarili. Nakababato akong tao, kahit na labis na matalino at pambihira ang anyo, at walang iba pang nakababatid nito kundi ako. Malimit kong sinasabi sa sarili na kung mabibigyan ako ng pagkakataon, ako sana ang naging sentro ng intelektuwal na kapisanan. Dahil nasanay na akong kausapin ang sarili, parati na lang inuulit-ulit ko ang pare-parehong bagay. Ano pa ang dapat asahan? Namumuhay akong gaya ng ermitanyo.
. . . . . . Nasa yugto ako ng pagninilay nang kumatok nang malakas sa pinto ang kaibigan kong kabayo, at kinabahan ako na baká ireklamo ng mga kapitbahay ko.
. . . . . . “Lalabas na ako!” sigaw ko.
. . . . . . Sa karimlan ay hindi ko alam kung aling direksiyon ang aming tinatahak. Tumakbo ako nang katabi siya, at kumapit sa kaniyang buhok para makaagapay. Pagdaka’y napansin kong naroon sa harapan at likuran namin, at sa lahat ng panig ng malawak na nayon, ang mga kabayong parami nang parami. Tuwid na nakapako ang tingin nila sa malayo, at bawat isa’y may kagat-kagat na kung anong lungting bagay. Kumakaripas sila, at ang lagabog ng kanilang mga yabag ay yumanig sa lupa. Lalong tumindi ang lamig.
. . . . . . “Nagaganap ang pagtitipong ito isang beses kada taon,” sambit ng kabayo.
. . . . . . “Mukhang hindi ito kaaya-aya para sa kanila,” sabi ko.
. . . . . . “Dadalawin natin ang Kastilyo ng Hilakbot. Siya ang maybahay.”
. . . . . . Naroon sa malayo ang kastilyo, at ipinaliwanag ng kabayong yari iyon sa mga bato na pananggalang sa matinding taglamig.
. . . . . . “Higit na malamig sa loob,” aniya, at nang sumapit kami sa bakuran, nabatid kong totoo ang kaniyang sinasabi. Nangatog ang lahat ng kabayo, at nangatal ang kanilang mga ngipin na parang kastanyetas. Wari ko’y lahat ng kabayo sa mundo ay dumalo sa pagtitipong ito. Bawat isa’y namimilog ang mga mata, tuwid ang tingin, at may mga bulâng tumigas sa palibot ng bibig. Nanigas ako sa sindak, at ni hindi makapagsalita.
Sinundan namin ang pila hanggang sumapit sa malaking bulwagang napalalamutian ng mga kabute at sari-saring prutas ng gabi. Naupo ang mga kabayo, at nanganigas ang harapang binti. Tumingin sila nang hindi gumagalaw ang mga ulo, at pulos puti ang mga mata. Takot na takot ako. Sa harapan namin, nakahilig sa anyong Romano doon sa malaking kama ang maybahay—ang Hilakbot. Mukha siyang kabayo, ngunit higit na pangit. Ang kaniyang bestido’y yari sa mga buháy na paniking tinahi-tahi ang mga pakpak: kung paano kumampay ang mga ito’y maiisip na hindi nito gusto ang gayon.
“Mga kaibigan,” aniya, nang maluha-luha at nanginginig. “Sa loob ng tatlong daan at animnapu’t limang araw ay pinag-isipan ko kung ano ang pinakamahusay na paraan para kayo aliwin sa gabing ito. Ang hapunan ay gaya noong nakagawian, at bawat isa’y makakukuha ng tatlong bahagi. Ngunit bukod pa riyan, naisip ko ang bagong palaro na sa aking palagay ay naiiba, dahil gumugol ako ng panahon para maperpekto ito. Matiim kong ninanasa na maranasan ninyo ang parehong galak sa paglahok sa palarong ito, gaya ng naranasan ko habang iniimbento ito.”
. . . . . . Lumaganap ang katahimikan pagkaraan niyang magsalita. At nagpatuloy siya.
. . . . . . “Heto ang lahat ng detalye. Pangangasiwaan ko mismo ang palaro, at ako rin ang magiging tagahatol at magpapasiya kung sino ang mananalo.
. . . . . . “Kailangan ninyong magbilang nang pabalik mulang sandaan at sampu hanggang lima hangga’t maaari habang iniisip ang inyong kapalaran at itinatangis ang mga yumaong nauna sa inyo. Kailangan ninyong umindak sa himig ng ‘Mga Bangkero ng Volga’ nang gamit ang kaliwang unahang paa, ‘Ang Marseyasa’ nang gamit ang kanang unahang paa, at ‘Saan ka nagpunta, Aking Pangwakas na Rosas ng Tag-araw?’ sa pamamagitan ng dalawang paa sa likuran. May iba pa akong detalye ngunit hindi na isinali iyon upang padaliin ang laro. Magsimula na tayo. At tandaan, na hindi ko man makita agad ang buong bulwagan, nakikita ng Mabuting Panginoon ang lahat!”
. . . . . . Hindi ko alam kung ang teribleng lamig ang nakapukaw ng sigla; ang totoo’y nagsimulang umindak sa sahig ang mga kabayo at pinalagatok ang kanilang mga pesunya na tila ba papasok sila sa kailaliman ng lupa. Nanatili ako sa kinatatayuan ko, at inisip na hindi nawa niya ako makita, ngunit nakukutuban kong malinaw niyang nakikita ako sa pamamagitan ng taglay na napakalaking mata (isa lamang ang kaniyang mata, ngunit dalawampu’t anim ang laki kung ihahambing sa karaniwang mata). Ganito ang nangyari sa loob ng dalawampu’t limang minuto, ngunit. . . .

Hinaing at Ulan

Salin ng klasikong tula sa Sanskrit ni Vidyā ng India
Salin sa pandaigdigang Filipino ni Roberto T. Añonuevo

Hinaing

Kay palad ninyo, mga kaibigan!
Malaya ninyong napag-uusapan ang nangyayari sa piling ng kasintahan:
ang harutang parang paslit, ang halakhak at lambingan, ang kasiyahang
tila paikot-ikot.
Samantalang ako, kapag kinalas ng aking irog ang sarí ko, sumpa man,
ako’y nakalilimot.

 

Salin ng klasikong tula sa Sanskrit ni Yogeśvara ng India
Salin sa pandaigdigang Filipino ni Roberto T. Añonuevo

Kapag Umuulan

Umaapaw ang ilog na nagpapaligaya sa aking puso: sa taas ng tubuhán
ay nahihimbing ang ahas; sumisiyap ang itik; nananawagan ang gansa;
nagbubuhol ang kawan ng mga usa; ang makakapal na damong-ligaw
ay lumalaylay sa agos ng mga langgam; at ang ilahas na ibon ng gubat
ay lasing na lasing sa kaluguran.

Mga Kaluguran ng Pinto, ni Francis Ponge

Salin ng “Les Plaisirs de la porte,” ni Francis Ponge ng France
Salin sa pandaigdigang Filipino ni Roberto T. Añonuevo

Mga Kaluguran ng Pinto

 . . . . . .Hindi humihipo sa pinto ang mga hari.

 . . . . . .Ito ang tuwa na lingid sa kanila: ang pagtulak pabukás, sa marahas o marahang paraan, ng isa sa malalaking pamilyar na panel, at ang paghatak pabalik sa kinalalagyan nito—ang paghawak sa pinto na waring niyayakap.

 . . . . . ..  .  . Ang galak sa pagtangan sa porselanang pihitang nasa pusod ng isa sa matatangkad na harang sa silid; ang mabilis na pagdadaop, sa pasulong na galaw na sandaling pinigil, habang bukád na bukád ang paningin, at ang buong katawan ay umaangkop sa bagong pahingahan.

 . . . . . .Nananatili ito nang matagal-tagal sa mabait na kamay bago isakatuparan ang mapagpasiyang tulak at ipinid ang pinto kapag nasa loob na ang tao, ang kalagayang kasiya-siyang tinitiyak ng lagitik ng matibay ngunit madulas na kandado.

Stop weaponizing the law. No to illegal arrest. No to illegal detention. No to extra-judicial killing. Uphold human rights at all costs!

“Ang Termino ni Nero,” ni C.P. Cavafy

Salin ng tulang “Η ΔΙΟΡΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΩΝΟΣ,” ni C.P. Cavafy (Konstantinos Petrou Kavafis).
Salin sa eleganteng Filipino ni Roberto T. Añonuevo ng Filipinas.

Ang Termino ni Nero

Hindi nabahala si Nero nang marinig
Ang hula ng Orakulo ng Delfos.
‘Mag-ingat siya sa edad pitumpu’t tatlo.’
Mahaba pa ang kaniyang panahon
Para sa layaw at kasiyahang laan sa sarili.

Tatlumpung taon lámang siya. Higit
Iyon sa maibibigay ng diyos para tiyaking
Siya’y malayò sa mga panganib na darating.
Ngayon ay magbabalik siya sa Roma
Nang pagal nang bahagya, ngunit dahil
Sa paglulustay ng mga araw sa kaluguran—
Sa mga teatro, hardin, at himnasyo. . .
Sa mga gabi sa mga lungsod ng Achea. . .
Ang sensuwal na rurok ng lastag na lawas,
.  .  . . .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  . . . . . . . . higit sa lahat. . .

Iyan ang nasasaisip ni Nero. At si Galba
Na nasa España ay ano’t palihim na nagtitipon
At nagsasanay ng kaniyang mga hukbo,
Ang matandang may edad tatlo at pitumpu.

Isang Panahon sa Impiyerno, ni Arthur Rimbaud

salin ng “Une Saison en Enfer” ni Arthur Rimbaud mula sa Pranses.
salin sa eleganteng Filipino ni Roberto T. Añonuevo.

ISANG PANAHON SA IMPIYERNO

Kangina lamang, kung tama ang pagkakatanda ko, ang buhay ko’y mahabang pagsasaya na bukás  ang lahat ng puso at umaagos ang lahat ng alak.

Isang gabi, ikinandong ko ang Kagandahan.—At natuklasan ko siyang nakaiinis.—At dinahas ko siya.

Pinatatag ko ang sarili laban sa katarungan.

Tumakbo ako. O mga mangkukulam, O kalungkutan, O hinanakit, lahat ng aking yaman ay naisalin sa inyo!

Sinikap kong pawiin ang bawat bakás ng makataong pag-asa mula sa aking isip. Sinaklaw ko ang bawat kasiyahan gaya ng mabangis na hayop na sabik yaong saklutin.

Tinawag ko ang mga berdugo, upang habang naghihingalo, ay malasap ko ang dulong tatangnan ng kanilang mga riple. Tinawag ko ang mga salot upang supalpalin ako ng buhangin, ng dugo. Diyos ko ang kamalasan. Naglunoy ako sa putikan. Nagbilad ako sa simoy ng krimen. At pabirong nanlinlang ng kabaliwan.

At ang Tagsibol ay humalakhak nang nakasisindak na parang hangal.

Kamakailan, nang matanto kong nasa bingit ako ng pangwakas na palahaw, naisip kong hanapin muli ang susi sa sinaunang kasiyahang katatagpuan ng gana.

Susi ang kawanggawa.—At patunay ang inspirasyong ito na nangangarap lamang ako.

“Mananatili kang yena, at iba pa. . . ” singhal ng demonyo na pinutungan ako ng marikit na korona ng amapola. “Tamuhin ang kamatayan nang sukdulan ang gana, ang kasakiman, ang lahat ng kasalanang mortal!”

Ay! dinanas ko na ang lahat ng iyan:— Ngunit mahal na Satanas, nagsusumamo ako na pabawahin ang nanlilisik na paningin! At habang hinihintay ang pagsapit ng bagong munting dungông kilos, yamang hangad mo ang kawalan ng masinop na paglalarawan o ang gasgas na pagtuturo ng manunulat, hayaan mong punitin ko ang ilang nakahihindik na pahina mula sa aking kuwaderno ng kaluluwang isinumpa.

Grabado ni Gustave Dore para sa "Naglahong Paraiso" ni John Milton.

Grabado ni Gustave Dore para sa "Naglahong Paraiso" ni John Milton.

Sampánaw ng mga Pandama ni C.P. Cavafy

salin ng “Το Σύνταγμα της Hδονής” ni C.P. Cavafy, batay sa saling Ingles ni Manuel Savidis
salin sa eleganteng Filipino ni Roberto T. Añonuevo

SAMPÁNAW NG MGA PANDAMA

Huwag magwika ng kasalanan, huwag magwika ng pananagutan. Kapag nagparada ang Sampánaw ng mga Pandama, sa saliw ng musika at wagayway ng mga watawat; kapag nangatal at nayanig ang mga pandama, tanging hangal at balasubas na tao ang sisikaping lumayo, at hindi tatanggapin ang mabuting simulain, na nagmamartsa tungo sa pagsakop ng kaluguran at kalibugan.

Lahat ng batas ng moralidad—na mababaw inunawa at isinagawa—ay walang saysay at hindi magkakabisa kahit sandali, kapag ang Sampánaw ng mga Pandama ay nagparada, sa saliw ng musika at wagayway ng mga watawat.

Huwag hayaan ang anumang malabong birtud na pigilin ka. Huwag maniwalang binibigkis ka ng anumang obligasyon. Tungkulin mo ang magparaya, ang palaging magparaya sa mga Pagnanasa, ang mga perpektong nilalang ng mga perpektong diyos. Tungkulin mong sumanib, gaya ng matapat na kawal, na taglay ang payak na puso, kapag ang Sampánaw ng mga Pandama ay nagparada, sa saliw ng musika at wagayway ng mga watawat.

Huwag ibilanggo ang sarili sa tahanan, at iligaw ang sarili sa mga teorya ng katarungan, na may prehuwisyo ng pabuya at kimkim ng di-perpektong lipunan. Huwag sabihing, Katumbas iyan ng aking pagpapagal, at ganito ang dapat kong matamo. Katulad ng pamana ang buhay; at wala kang ginawa upang kamtin iyon nang may katumbas na bayad, kaya gayundin dapat ang Kalugurang Sensuwal. Huwag ipinid ang sarili sa tahanan; bagkus hayaang bukás ang mga bintana, bukás na bukás, upang marinig ang unang tunog ng paglalandas ng mga kawal, kapag ang Sampánaw ng mga Pandama ay sumapit, sa saliw ng musika at wagayway ng mga watawat.

Huwag magpalinlang sa mga lapastangan, na nagwiwikang mapanganib bukod sa mahirap ang serbisyo. Ang serbisyo ng kalugurang sensuwal ay palaging kasiya-siya. Papagurin ka nito, at papagurin nang may nakalalasing na kaluwalhatian. At pangwakas, kapag gumulapay ka sa lansangan, kainggit-inggit ang iyong mabuting kapalaran. Kapag dumaan sa kalye ang karo ng iyong bangkay, ang mga Anyo na humubog ng mga pagnanasa mo ay magpapaulan ng mga liryo at puting rosas sa rabaw ng iyong ataul; papasanin ka sa balikat ng mga kabataang bathala ng Olimpo, saka ililibing sa Himlayan ng Huwaran, na ang mga mawsoleo ng panulaan ay kumikislap sa sukdulang kaputian.

Yakap (1890), guhit ni Raphaël Collin

Yakap (1890), guhit ni Raphaël Collin. Dominyo ng publiko, at hinango sa artsibo ng zorger.com

“Ang Baliw” ni Kahlil Gibran

salin ng “The Madman” ni Kahlil Gibran
salin sa eleganteng Filipino ni Roberto T. Añonuevo

ANG BALIW

Nagtanong ka kung paano ako naging baliw. Ganito ang nangyari: Isang araw, bago pa isilang ang maraming diyos, nagising ako mula sa malalim na paghimbing at natuklasang ninakaw ang lahat ng maskara ko—ang pitong maskara na aking hinubog at isinuot sa pitong buhay. Nagtatakbo ako nang walang maskara sa masikip na lansangan at nagsisigaw, “Magnanakaw! Magnanakaw! Kasumpa-sumpang magnanakaw!

Pinagtawanan ako ng mga tao at ang iba’y nagtatakbong umuwi sa takot sa akin.

At nang marating ko ang palengke, isang kabataan ang nakatayo sa bubungan ang sumigaw: “Siya ang baliw!” Tiningala ko siya’t tinanaw; hinagkan ng sinag ng araw ang aking lastag na mukha sa unang pagkakataon. Sa unang pagkakataon ay nahagkan ng araw ang aking lastag na mukha at nagliyab sa pag-ibig ang aking kaluluwa para sa araw, at hindi ko na muling inasam ang aking mga maskara. Tila napalutang ako at napasigaw, “Purihin, purihin ang mga magnanakaw ng aking mga maskara!”

Kaya ako naging baliw.

Natagpuan ko ang kalayaan ng kalungkutan at ang kaligtasan mula sa pagkaunawa ng ibang tao, dahil ang sinumang nakauunawa sa atin ay inaalipin ang kung anong bagay na taglay ng ating kalooban.

Ngunit ayokong labis na ipagyabang ang angking kaligtasan. Kahit ang Magnanakaw sa bilangguan ay ligtas sa isa pang magnanakaw.

Mukha, ukit ni Raul Funilas