“Ang Bílog sa Lilim ng Batingaw,” ni Aloysius Bertrand

Salin ng “La ronde sous la cloche” ni Aloysius Bertrand (Louis Jacques Napoléon Bertrand) ng France.
Salin sa eleganteng Filipino ni Roberto T. Añonuevo ng Filipinas

Ang Bílog sa Lilim ng Batingaw

May matayog na gusali,
halos parisukat, naliligid ng mga guho,
at ang pangunahing tore,
na taglay ang orasan, ang nangibabaw
sa buong lawak ng kapitbahayan.

— Fenimore Cooper

Nagsayáw ang labindalawang mangkukulam na nasa bílog sa lilim ng malaking batingaw ng San Juan. Waring bagyo silang lumitaw nang magkakasunod, at sa púsod ng aking kama ay binilang ko nang may tákot ang labindalawang tinig na naglalandas sa karimlan.

Pagdaka’y nagkubli ang buwan sa likod ng mga ulap, at humampas sa aking bintana ang ulan na sinaliwan ng mga kidlat-kulog at ipuipo, habang ang mga girimpulá ay humiyaw, gaya ng mga tikling na sinibat ng ulan-banak sa kahuyan.

Ang mga kuwerdas ng aking laúd, na nakasabit sa dingding, ay nalagot; pumagaspas ang máya ko sa hawla nito; at may kung sinong mausisang kaluluwa ang naglipat ng pahina ng Roman de la Rosa na nahihimbing sa aking mesa.

Walang ano-ano’y biglang kumidlat at kumulog sa tuktok ng San Juan. Naglaho ang mga mangkukulam para gapiin ang kamatayan, at nakita ko sa malayo ang kanilang mahihiwagang aklat na nangagliliyab, gaya ng sulô sa ulingang batingaw.

Ang nakahihindik na luningning ay dumilà ng duguang apoy ng purgatoryo at impiyerno sa mga dingding ng gotikong simbahan, at lumukob sa kapitbahayan ang dambuhalang anino ng San Juan.

Umingit ang mga kalawanging girimpulá; nilusaw ng buwan ang abuhing ulap na perlas; umambon-ambon sa bubungan, at ang simoy, na binuksan ang aking nakaawang na bintana, ay naghasik ng mga talulot ng aking sampagitang niyanig ng unós.

Advertisements

Kulam

Natuklasan ng huklubang mangkukulam ang bisa ng bulóng, at isang gabi ay sinubok niyang isakay sa simoy ang mga salita. Ang unang pagtatangka ay nagbunga ng alimpuyo ng alikabok, na humalo sa ulop na hatid ng tuyot na buntot ng Nobyembre. Ipagpalagay na bukod na sistema solar ang ipuipo, at ikaw na nakamamasid ay makararamdam ng pagkasabik sa bagong planeta na nagkikimkim ng lihim na nilalang at kaligirang makatatanggap ng lumalabis na populasyon ng kabihasnan. Hindi masisiyahan ang mangkukulam; at sa ikalawang pagtatangka noong sumunod na gabi ay mananalangin sa mga anito para sumapit ang unos na maglalandas sa iyong pusod bago humimpil nang matagal sa kambal mong puyô. Mapapaigtad ka, at mauulinig ang tinig ng hukluban na pumapasok sa iyong kalooban upang bulabugin ang ritwal ng nakagawiang tibok ng puso. Magsasalubong ang iyong mga kilay at mapapakagat-labi ka. Kulang pa ani mangkukulam ang gayong tagpo, at sa ikatlong pagtatangka noong ikatlong gabi ay huhubarin ang agam-agam, at ang kaniyang gunam-gunam ay sasaklawin ang iyong labi at paningin. Ak. . . ka! Ak. . . ka! Papawisan ka nang malamig; mangangatal ang iyong baba at pipitlag ang kalamnan na waring bagabag, saka durupok ang iyong mga tuhod hanggang isuko mo ang iyong sarili sa kaluguran ng karimlan. Papatak ang dugo sa sahig. Maglalakad ka na parang malagihay, at matitigmak ang sahig sa mapupulang alaala ng halimaw na humihigop ng dugo at naglulunoy sa iyong ihi. Sisirit mula sa mga puwang ng pader na laman ang maligamgam na likido, at pagkaraan, ang mangkukulam ay waring tinamaan ng kidlat na gugulapa sa pagod sa kaniyang libingan, at ibubulalas sa halakhak ang di-mapigil, di-maunawaang kabangisan.

“Kulam,” tulang tuluyan © ni Roberto T. Añonuevo. 7 Disyembre 2011.
"Paglisan ng mga Mangkukulam," pintura ni Louis Falero, 1877.

"Paglisan ng mga Mangkukulam" (Etude de Sorciere N.22), pintura ni Louis Falero, 1877.

Isang Panahon sa Impiyerno, ni Arthur Rimbaud

salin ng “Une Saison en Enfer” ni Arthur Rimbaud mula sa Pranses.
salin sa eleganteng Filipino ni Roberto T. Añonuevo.

ISANG PANAHON SA IMPIYERNO

Kangina lamang, kung tama ang pagkakatanda ko, ang buhay ko’y mahabang pagsasaya na bukás  ang lahat ng puso at umaagos ang lahat ng alak.

Isang gabi, ikinandong ko ang Kagandahan.—At natuklasan ko siyang nakaiinis.—At dinahas ko siya.

Pinatatag ko ang sarili laban sa katarungan.

Tumakbo ako. O mga mangkukulam, O kalungkutan, O hinanakit, lahat ng aking yaman ay naisalin sa inyo!

Sinikap kong pawiin ang bawat bakás ng makataong pag-asa mula sa aking isip. Sinaklaw ko ang bawat kasiyahan gaya ng mabangis na hayop na sabik yaong saklutin.

Tinawag ko ang mga berdugo, upang habang naghihingalo, ay malasap ko ang dulong tatangnan ng kanilang mga riple. Tinawag ko ang mga salot upang supalpalin ako ng buhangin, ng dugo. Diyos ko ang kamalasan. Naglunoy ako sa putikan. Nagbilad ako sa simoy ng krimen. At pabirong nanlinlang ng kabaliwan.

At ang Tagsibol ay humalakhak nang nakasisindak na parang hangal.

Kamakailan, nang matanto kong nasa bingit ako ng pangwakas na palahaw, naisip kong hanapin muli ang susi sa sinaunang kasiyahang katatagpuan ng gana.

Susi ang kawanggawa.—At patunay ang inspirasyong ito na nangangarap lamang ako.

“Mananatili kang yena, at iba pa. . . ” singhal ng demonyo na pinutungan ako ng marikit na korona ng amapola. “Tamuhin ang kamatayan nang sukdulan ang gana, ang kasakiman, ang lahat ng kasalanang mortal!”

Ay! dinanas ko na ang lahat ng iyan:— Ngunit mahal na Satanas, nagsusumamo ako na pabawahin ang nanlilisik na paningin! At habang hinihintay ang pagsapit ng bagong munting dungông kilos, yamang hangad mo ang kawalan ng masinop na paglalarawan o ang gasgas na pagtuturo ng manunulat, hayaan mong punitin ko ang ilang nakahihindik na pahina mula sa aking kuwaderno ng kaluluwang isinumpa.

Grabado ni Gustave Dore para sa "Naglahong Paraiso" ni John Milton.

Grabado ni Gustave Dore para sa "Naglahong Paraiso" ni John Milton.