“Madaling-araw,” ni Gladys Casely-Hayford

Salin ng tula ni Gladys Casely-Hayford ng Sierra Leone.
Salin sa eleganteng Filipino ni Roberto T. Añonuevo ng Filipinas.

Madaling-araw

Ang madaling-araw para sa mayaman, artistiko’t marunong
ay kariktang nakabalatay sa kambas ng himpapawid,
at ang mga pinsel bilang ulap na bughaw na lumulutang
ay idinawdaw sa dayaray para sa pagpipinta, at hinugasan
ng dalisay na hamog.

Ngunit ang madaling-araw na pinaliliguan ang gabi sa luha
at pumipiga sa ikabubuhay mula sa di-sumusukong taon,
ay hitik sa mga kakatwang pangangarap at pangamba.
Ang madaling-araw ay nagpapasulak ng sindak ng araw
na ang nanggigipit na walang katiyakan ay namamayani;
At ang kirot na taglay sa pagsuko sa pamamagitan ng maikling
oras ng pamamahinga
ay bumabangon nang malupit sa walang humpay na mithing
pagupuin ang láwas, utak, diwa, at kalooban hanggang
malutas ang kamatayan, at maging layon ang kamatayan.

Dahil ang gayong búhay ay salát sa kagandahan, wala
ni munting liwanag  ang sumasapit na madaling-araw,
dahil ang araw ay walang kapag-a-pag-asa, at hinablig
ang madaling-araw tungo sa isang anyo ng pagkaagnas.

Advertisements

Isa sa kanilang mga bathala

Salin ng “Ενας Θεός των” (1917) ni C.P. Cavafy.
Salin sa eleganteng Filipino ni Roberto T. Añonuevo.

ISA SA KANILANG MGA BATHALA

Kapag ang isa sa kanila’y dumaan sa palengke
ng Seleucia sa sandaling malapit nang dumilim,
siya na may tangkad at kisig ng ganap na kabataan,
na may tuwa ng inmortalidad sa kaniyang paningin,
na humahalimuyak ang maiitim na buhok,
mapapatitig sa kaniya ang mga dumaraan
at itatanong ng isa kung kilala niya ang binata,
kung siya ba’y Griyego ng Syria, o banyaga.
Ngunit ang ilan, na nagmamasid nang maigi,
ay nakauunawa at pupuwesto sa dapat asahan.
At kapag naglaho siya sa lilim ng mga arkada,
sa mga anino at papasók sa liwanag ng magdamag,
patungo sa distrito na umiiral lamang tuwing gabi
na hitik sa sama-samang karatan at kasiyahan,
at sa lahat ng uri ng paglalasing at kalibugan,
mag-iisip sila kung sino siya sa hanay Nila’t
kung para saang inaakalang layaw ng kaluguran
siya bumababa sa mga lansangan ng Seleucia,
mula sa Kapita-pitagan, Kataas-taasang Bulwagan.

Disenchanted Kingdom

Malaya kang pumasok sa kahariang ito, makaraang pumila at makapagbayad ng limandaang piso at makatanggap ng tiket tungo sa aliwang bayan. Tiyakin lamang na huwag magbibitbit ng pagkain, dahil ano pa ang silbi ng mga tindahan at kainan sa loob kung lalangawin lamang sa taas ng presyo? Magsuot ng tumpak na damit at sapin sa paa, at bagayan ng magagalang na pananalita at kilos, dahil hinihingi ng mga dugong-bughaw ang paggalang mula sa kanilang mapapalad na panauhin.

Ang paghakbang papasok ay pagkaligta, kahit sandali, sa iyong kinamulatang bayan. Papasok ka rito hindi bilang Filipino, bagkus bilang mamamayang nasa kapangyarihan ng hari at reyna. Ito ang lunan ng salamangka at pista, na pawang tumitighaw sa layaw at pagmamalabis. Ipinaloob dito ang bonsai na kagutaban, ang robotikong galaktika, ang sinaunang Brooklyn, at iba pang pook na banyaga sa iyong hinagap.

Ipalalasap sa iyo ng palsipikadong sanaw, talón, at dagat ang mga ilahás na tubigang nakapaikot sa iyong kapuluan at hindi mo tatangkaing puntahan. Mahihindik ka sa mahika ni Harry Houdini, at ang mga mangkukulam at babaylan ay maitataboy palayo sa iyong isip. Makikiliti ka sa panandaliang tato, at kahit itakwil mo ang pagiging katutubo ay magiging isa ka nang kosmopolitanong pintado.

Mauunawaan mo ang pag-iral ng dinosawro at panahon ng yelo sa panahon ng pagbabagong-klima. Sa kabila ng lahat, maaakit ka pa ring bumili ng sorbetes at magpalamig sa haluhalo habang tumitindi ang sikat ng araw. Sisipatin mo ang mga eroplanong yari sa kahoy at dambuhalang ferris wheel, at susubuking sumakay mamaya, subalit magdaraan muna sa tulay na niyari noong sinaunang panahon.

Maglakad nang maglakad at malulustay ang oras nang hindi mo inaasahan.

Sasapit ka sa mga kabayong mekanikal at lumilipad, o sa mga kotseng nagbubungguan, o sa mga sisneng paikot-ikot sa lawa-lawaan. Maaaring sumilip sa mga tindahang naghahain ng kung ano-anong eksotikong alahas o imported na tisert mulang Afrika at Brazil, at makapipili pa ng samot-saring pasalubong para sa iyong anak, kasintahan, asawa, at kaibigan. Ipagpatuloy mo ang paglalakad at maiinggit ka sa mga magkasintahan at mag-anak na magkakahawak-kamay, at kung maghalikan o magyakapan ay parang kanila ang buong daigdig.

Mauunawaan mo ang apat na dimensiyong teatro at ang dalawahang panig na barilan. Luluwa ang iyong mata sa ikinukubling kayamanan ng Rio Grande. Magugutom ka at tatanghod sa mga tindahan para makabili ng nilagang mais at sopdrink, ngunit dahil kulang na ang iyong badyet ay iisipin na lamang ang mga pagkaing iyong iniwan sa bahay o kung hindi’y sasamyuin ang iniluluto sa Hotdog Kiosk. Mahihilo ka sa gutom at laro, iinom nang sapat sa gripo, at ang laro ang magpapagaan sa iyong kumakalam na loob.

Saka ka matatauhan na gumagabi na pala. Malayo ang landas pauwi, at naririnig mo na ang pagtatalumpati ng iyong bituka. Paglabas mo ng tarangkahan, ang kaharian na iyong ginalugad ay parang maglalaho ang mga kutitap kasabay ng pagbati ng bantay. Lumalamig ang ihip ng simoy, at ilang araw na lamang ay Pasko na. Ngunit ano ba ang Pasko kahit napanood mo ang munting dula hinggil sa buhay nina Hesus, Maria, at Jose?

Tatanawin mo muli ang kaharian. Pagkaraan ay ipagpapatuloy ang paglalakad habang naiinggit sa dami ng mga kotse, van, at bus na tiyak na maghahatid sa mga turista.  At marahil, makikiangkas ka sa kung anong sasakyan palabas sakali’t may magpaangkas, o kung hindi’y magtatanong sa sinumang makakasalubong sa daan kung paano makararating patungo sa iyong tinitirhan. Halos sumayad ang iyong dila sa lupa, ngunit wala sa iyong maaawa. Komersiyal at mabilis, ang lilisanin mo ay ano’t hinding-hindi na muling magiging kagila-gilalas, kakatwa, at mistikal.