Paghuhukay, ni Edward Thomas

Salin ng “Digging,” ni Edward Thomas ng United Kingdom
Salin sa pandagdigang Filipino ni Roberto T. Añonuevo

Paghuhukay

Tanging sa halimuyak
Ako ngayon nag-iisip—mga samyo ng tuyong dahon,
At dawag ng pakô, at ilahas na buto ng karot,
At pitak ng mustasa sa bukid;

Ang mga amoy na umaahon
Kapag nasugatan ng pála ang ugat ng punongkahoy,
Rosas, groseya, sampinit, o gota,
Ruybarbo o kintsay;

Gayundin sa amoy ng usok
Na dumadaloy mula sa pinagsisigâan
Ng patay, ng basura, ng mapanganib
At lahat ng pinagbabanyuhay na katamisan.

Sapat nang
Sumamyô, durugin ang itim na lupa,
Habang inaawit muli ng robin
Ang malulungkot na himig sa natutuwang Taglagas.

Alimbúkad: World poetry translation project in celebration of global Filipino. Photo by Autumn Mott Rodeheaver @ unsplash.com

Vaikundam, ni Roberto T. Añonuevo

Vaikundam

Roberto T. Añonuevo

Pumasok sa gubat ang mangangaso, at iniwan niya ang kaniyang pangalan sa gitnang bahagi ng lawas ng tapayan. Ang gubat, pakiwari niya, gaya ng tapayan ay sisidlan ng kalansay o asin o sagradong tulâ, ngunit malayang isiping libreng parmasya o kantina para sa maysakit. Kailangang maunawaan niya na hindi siya pumapaloob sa kamalayan para mamatay, bagkus magtamo ng búhay, sapagkat ang kamalayan bilang gubat ay tagpuan ng sukdulang pansin at diwa at higit sa limang pandama. Panandaliang himpilan ang tapayan sa pisikal na anyo, wika ng mangangaso, at pagkaraan, matututo siyang maglakbay na sakay ng eroplano o bangka, marahil patungo sa ibang planeta—na tawagin mang Meru sa isang panahon ay aangkinin ng mangangaso bilang kontinente ng mga lunggatî.

sea coast rock walking mountain snow winter cloud black and white girl woman mist hiking white sport photography wave peak alone mountain range jumping ice glacier action weather alpine rock climbing climber black monochrome summit mountaineering happy trekking mountaineer mountains harness protection ropes top alpinism steep wall monochrome photography atmospheric phenomenon mountainous landforms climbing gear loneliness mountaineer

Samyô, ni Roberto T. Añonuevo

Samyô

Roberto T. Añonuevo

Ang humót sa leeg ng isang estranghera
. . . . . . . . . . . . . ay súpang na umaalimbukad
at nagpahinto minsan sa ginoong
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  . . . . . . . naglalakad
sa abenida na kabesado ng mga paa.
Pumasok nang walang pasintabi
ang halimuyak
. . . . . . . . . . . . . . . . .  . .sa kalooban ng lalaki,
tumagos sa buto hanggang kaluluwa,
. . . . . . . . . .  . . .  . at naibulong niya sa sarili:
Saang planeta ka nagmula,
. . . . . . . . . . . . . . . . . . at ngayon lámang kita
nakilala?
. . . . . . . . . . . . .May kung anong ngumiti
sa singit ng guniguni,
. . . . . . . . . .. . . at kung ito ang tugon sa sagot,
ang daigdig ay hindi tumatandâ,
ang daigdig ay patuloy na bumabatà.

Paumanhin, ani babae nang masagi
nang di-sinasadya ang malamlam na anyo.

Kikisap ang sampung siglo sa loob
. . . . . . . . . . . . .  . ng dalawampung segundo,
at sisilang ang bagong pahiwatig ng puso:
mga gusali na tinakpan ng mga ugat,
mga lungsod na umahon sa dagat,
mga balón na imbakan ng lason at sanggol,
mga bituin na sininop sa disyerto’t pusali,
mga pamayanang lumikas sa ibang lupalop,
at ngayon,
. . . . . . . . . .  . isang matandang bulag sa takipsilim.

Makakaligtaan ng lalaki
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .ang kaniyang pangalan,
at kung ilang ulit siya isinilang at namatay,
ngunit matatandaan niya ang simoy
. . . . . . . . . . . . . . . . gaya ng libo-libong ilang-ilang.
Magugunita ng punongkahoy at ibon ang amihan,
isasalaysay ng mga alon ang unos at bagyo,
at lulukob sa bubuyog at paruparo ang bulaklak.

Magpapatuloy sa paglalakad ang babae
na waring potograpong
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . sumasagap ng paligid,
ngunit hindi niya mauunawaan ang nakita.
Tatahakin ng babae ang kung saang landas
na may memorya ng mga paghahanap,
at pagbabalik, sa dinidibdib niyang iniibig.

Hihinto nang saglit ang daigdig.

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .Ilang sandali pa, ang dilag
 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ay kakainin
ng usok mula sa mabagal na trapik
. . . . . . . . . . .  .ng mga sasakyan at himutok,
at bubusina sa poot ang bus at motorsiklo.

Mapapatda sa bangketa ang lalaki,
maiiwan, mauutal, mangangatal
sa kariktang hindi niya makita at makikita
. . . . . . . . .bagkus habambuhay malalanghap
sa dumurupok na alaala,
na waring pagbabalik sa isang lumang pelikula.

beach sea water nature outdoor ocean horizon silhouette walking light cloud sky girl sun woman sunrise sunset sunlight morning dawn summer dark coastline motion dusk evening carefree reflection show shadow peace romance human freedom lifestyle family one happiness holidays single beauty body quiet the sun in the sand mirroring recovery to relax the coast quiet and peaceful the power

Hormonal Imbalance

May nagbabago sa sarili mo, at nagising ka na lamang na waring napakabigat ng katawan at napakalapad ng higaan. Pagod na pagod ka, gayong hindi ka naman nagsaka ng bukid, bagkus nanood lamang ng telebisyon o kaya’y nagbasa ng magasin. Tumataba ka nang di-inaasahan, at ang sikmura’y tila masikip kompara sa dapat asahan. Hindi mo maunawaan kung bakit ang langitngit ng pinto ay nakahihindik, ang halakhak ng mga paslit ay nakatutulig, ang kalansing ng kutsarang nahulog sa sahig ay nakayayanig. Tumalas bigla ang iyong pandinig, at pambihira ang iyong pagdama. Dumadapyo ang simoy sa iyong balát at pakiramdam mo’y may yumayakap sa iyong estrangherong multo. Mayayamot ka sa sinumang tumabi sa iyo, at wari mo’y lahat ng nilalang sa daigdig ay biglang pumangit o umaskad o bumantot. Mauuhaw ka, at lalagukin mo ang isang pitsel ng malamig na tubig na parang tumutungga lamang ng tagay. Mawawalan ka ng ganang kumain kahit umaapaw sa mesa ang mga prutas o nagsisikip ang refrigerator sa ulam. Mabubuwisit ka sa iyong mister, na wika mo’y mabaho ang pawis kahit siya’y bagong paligo at nagwisik ng cologne. Minsan, pumasok ka sa banyo at nang maliligo na’y inakala mong iipitin ka ng mga pader o babagsak ang kisame, at malulunod sa shower. Iiyak ka nang iiyak. Iisipin mong bumibilis ang tibok ng iyong puso, napakainit ng katawang parang sinisilaban kung hindi man iniihaw, at pawis na pawis ka kahit napakalamig ng silid. Nang magpakonsulta ka sa ospital, ipinayo ng doktor ang matagal mo nang alam: uminom ng kispirin at yakapsule. At ikaw ay napaluha, napaluha na parang bata, habang kumikindat ang iyong kabiyak na sa iyo’y nakatanaw.

Sampánaw ng mga Pandama ni C.P. Cavafy

salin ng “Το Σύνταγμα της Hδονής” ni C.P. Cavafy, batay sa saling Ingles ni Manuel Savidis
salin sa eleganteng Filipino ni Roberto T. Añonuevo

SAMPÁNAW NG MGA PANDAMA

Huwag magwika ng kasalanan, huwag magwika ng pananagutan. Kapag nagparada ang Sampánaw ng mga Pandama, sa saliw ng musika at wagayway ng mga watawat; kapag nangatal at nayanig ang mga pandama, tanging hangal at balasubas na tao ang sisikaping lumayo, at hindi tatanggapin ang mabuting simulain, na nagmamartsa tungo sa pagsakop ng kaluguran at kalibugan.

Lahat ng batas ng moralidad—na mababaw inunawa at isinagawa—ay walang saysay at hindi magkakabisa kahit sandali, kapag ang Sampánaw ng mga Pandama ay nagparada, sa saliw ng musika at wagayway ng mga watawat.

Huwag hayaan ang anumang malabong birtud na pigilin ka. Huwag maniwalang binibigkis ka ng anumang obligasyon. Tungkulin mo ang magparaya, ang palaging magparaya sa mga Pagnanasa, ang mga perpektong nilalang ng mga perpektong diyos. Tungkulin mong sumanib, gaya ng matapat na kawal, na taglay ang payak na puso, kapag ang Sampánaw ng mga Pandama ay nagparada, sa saliw ng musika at wagayway ng mga watawat.

Huwag ibilanggo ang sarili sa tahanan, at iligaw ang sarili sa mga teorya ng katarungan, na may prehuwisyo ng pabuya at kimkim ng di-perpektong lipunan. Huwag sabihing, Katumbas iyan ng aking pagpapagal, at ganito ang dapat kong matamo. Katulad ng pamana ang buhay; at wala kang ginawa upang kamtin iyon nang may katumbas na bayad, kaya gayundin dapat ang Kalugurang Sensuwal. Huwag ipinid ang sarili sa tahanan; bagkus hayaang bukás ang mga bintana, bukás na bukás, upang marinig ang unang tunog ng paglalandas ng mga kawal, kapag ang Sampánaw ng mga Pandama ay sumapit, sa saliw ng musika at wagayway ng mga watawat.

Huwag magpalinlang sa mga lapastangan, na nagwiwikang mapanganib bukod sa mahirap ang serbisyo. Ang serbisyo ng kalugurang sensuwal ay palaging kasiya-siya. Papagurin ka nito, at papagurin nang may nakalalasing na kaluwalhatian. At pangwakas, kapag gumulapay ka sa lansangan, kainggit-inggit ang iyong mabuting kapalaran. Kapag dumaan sa kalye ang karo ng iyong bangkay, ang mga Anyo na humubog ng mga pagnanasa mo ay magpapaulan ng mga liryo at puting rosas sa rabaw ng iyong ataul; papasanin ka sa balikat ng mga kabataang bathala ng Olimpo, saka ililibing sa Himlayan ng Huwaran, na ang mga mawsoleo ng panulaan ay kumikislap sa sukdulang kaputian.

Yakap (1890), guhit ni Raphaël Collin

Yakap (1890), guhit ni Raphaël Collin. Dominyo ng publiko, at hinango sa artsibo ng zorger.com