Dalawang Tula ni Dennis Brutus

Salin ng mga tula ni Dennis Brutus ng South Africa
Salin sa pandaigdigang Filipino ni Roberto T. Añonuevo

Pagtanda

Umiikli’t nalulumà rin kahit ang lansangan.
Magiging kakaunti ang isa kung susubukin:
Iyan ang isinasaad ng pagtanda—
Kung paglalaanan ng pagbubulay:
Sa pangkalahatan, kontento ang isang tao
Na ipako ang paningin sa daan
Kontento na makita ang maaaring makita
Ni hindi nababahala na ipagpalagay
Ang ukol sa posibleng maging lansangan—
Ang umiikli, nalulumang lansangan

Awit ni Akhenaton

Liwanag na luningning sa mga punongkahoy
liwanag sa takipsilim sa mga buról
liwanag na ginintuang kumikinang
pulang Rhodesian-Zimbabwe
abuhing pink sa disyertong basura ng Africa
liwanag sa mga hangong salmo sa pagsamba
mga salmo na lumilipad sa pasasalamat
ang tinatanggap na liwanag sa pagpapahalaga.

liwanag, ang bukál ng pag-iral
liwanag na lagablab sa lahat ng dako’t eternal
liwanag na lagablab na paulit-ulit sa lahat.

liwanag na sentro ng mga bagay
liwanag na pinagmulan ng mga bagay
liwanag na nakaaabot sa malalayong kosmos
liwanag na kung wala’y wala rin ang lahat.

liwanag na butil ng ating pag-iral
liwanag na nagpapások, naggigigiit, nagtatatag
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .ng pag-iral
liwanag na nagpapakahulugan ng dibinidad
liwanag na nagbibigkis sa atin sa dibinidad

Yes to human rights. Yes to humanity. No to illegal arrest. No to illegal detention.

Advertisements

Bawal, ni Eugenio Montale

Bawal

Salin ng “Verboten,” ni Eugenio Montale
Salin sa eleganteng Filipino ni Roberto T. Añonuevo

Sinasabi nilang sa gramatika ni Kafka,
nawawala ang panahunang panghinaharap.
Ito ang natuklasan ng isang tao na pinanatili
ang pagkamalihim at may magandang dahilan.
Walang dudang pinangangambahan niya
ang mga lantad o kahit lumiliyab na bunga
ng kaniyang pagkahenyo. At si Kafka,
ang demonyong albularyo, ay lalapit
sa tulos ng mga larawan o sa mga akda niya,
na ang karamihan ay ni hindi maibenta.

wood wall sign property prohibited forbidden danger safety do not enter restriction outdoor structure

Epitapyo, ni Juan Gelman

Salin ng “Epitafio,” ni Juan Gelman ng Argentina
Salin sa eleganteng Filipino ni Roberto T. Añonuevo

Epitapyo

Isang ibon ang namuhay sa akin.
Naglakbay ang bulaklak sa aking dugo.
Ang puso ko’y isang biyolin.

Umibig at di ako umibig. Ngunit minsan
Ako’y inibig. Masaya rin ako:
Ukol sa tagsibol, sa magkadaop-palad,
Sa kung ang ano ang masaya.

Ani ko’y dapat maging ganap ang tao!

(Dito nakahimlay ang ibon.
. . . . . . . . . . . . . . . . .  . Ang bulaklak.
 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ang biyolin.)

tree, forest, black and white, old, stone, dark

“Pa-Urania,” ni Joseph Brodsky

Salin ng “To Urania,” ni Joseph Brodsky ng Russia at United States of America.
Salin sa eleganteng Filipino ni Roberto T. Añonuevo ng Filipinas.

Pa-Urania

Para kay I.A.

May hanggahan ang lahat, kabilang na ang dalamhati.
Maipapakò ng bintanang salamin ang titig, o kaya’y maiiwan
ng mga rehas ang dahon. Mapakakalansing ang mga susi,
at makapapalatak kang gaya ng langay-langayan.
Naikukubikong ng kalungkutan ang masumpungang tao.
Inaamóy ng kamelyo ang bakod na kahoy
sa pamamagitan ng mapaghinanakit na ilong;
hinihiwa ng perspektiba ang kahungkagan nang malalim
at pantay na pantay.
At ano ang espasyo kung hindi ang pagkawala ng láwas
sa bawat hatag na punto?
Kayâ higit na matanda si Urania sa kapatid na si Clio!
Sa tanglaw ng sinag-araw o ulingang lampara’y
makikita ang tuktok ng globo na wala ni anumang búhay,
makikita na wala itong itinatago, di tulad ng huling binanggit.
Hayun ang mga kagubatang hitik sa arandano,
ang mga ilog na ang mga tao’y nakapandadakma ng esturyon,
ang mga nayon na ang mga tigmak sa tubig na fonbuk
ay hindi mo na minamarkahan; lampas pasilangan
ay dumadaluyong ang kalawanging tagaytay; naglalasing
ang mga ilahás na mola sa matataas na damuhan;
lalong naninilaw ang mga butó sa pisngi
habang dumarami ang mga ito. At palampas pa sa silangan,
naroon ang mga bapor na akorasado o krusero’t
ang kalawakan ay tumitingkad na asul, gaya ng engkaheng salawal.

“Isang Tula ng Pag-ibig,” ni Etheridge Knight

Salin ng “A Love Poem,” mula sa koleksiyong Born of a Woman (1980) ni Etheridge Knight.
Salin sa eleganteng Filipino ni Roberto T. Añonuevo ng Filipinas.

Isang Tula ng Pag-ibig

Hindi ko inaasahang ang kaluluwa ni Penelope
Ay pumasok sa dibdib mo, dahil di ako makapangyarihan
O walang takot. (Tanging ang pag-ibig ang matapang,
Ang batuhán laban sa hangin.) Umiyak at humalukipkip
Ako nang sumilip ang mga síklope sa aking yungib.

Hindi ko inaasahang mahahaba ang iyong liham
At ukol sa pag-ibig, mabulaklak at pilosopiko,
Dahil ang mga salita ay hindi ang nagbibigkis sa atin.
Tanging kailangan ko’y ang matibay na patunay
Ng iyong pag-iral para ako’y magpatuloy na mabuhay.
Ang ating pag-ibig ay batuháng sumalunga sa simoy,
At hindi malambot, gaya ng seda at puntilya.

“Ang Aso,” ni Ivan Turgenev

Salin ng “The Dog” ni Ivan Turgenev ng Russian Republic.
Salin sa eleganteng Filipino ni Roberto T. Añonuevo ng Filipinas, batay sa salin sa Ingles ni  Constance Garnett.

Ang Áso

Dalawa lámang kami sa silid; ako at ang aking áso. . . . Sa labás ng bahay ay humahalihaw ang nakasisindak na bagyó.

Umupo sa harapan ko ang áso, at tumingin nang tuwid sa mukha ko.

At ako rin ay tumingin sa kaniyang mukha.

Waring may ibig siyáng sabihin sa akin. Siyá ay mangmang, at hindi makapagsalita, at hindi maunawaan ang sarili, ngunit nauunawaan ko siya.

Nauunawaan kong sa sandaling ito ay pumipintig sa kaniya at sa akin ang parehong pakiramdam, at walang pagkakaiba ang namamagitan sa amin. Pareho kami; bawat isa sa amin ay lumiliyab at kumikislap ng parehong nangangatal na siklab.

Dumaragit ang kamatayan, taglay ang alon ng lamig ng malalapad na bagwis. . . .

At ang wakas!

Sino ang makatutukoy kung anong siklab ang nagpapaningning sa bawat isa sa amin?

Hindi! Hindi kami kami hayop at tao na sumulyap sa isa’t isa. . . .

Sila ang mga mata ng magkapantay, ang mga matang nakapakò sa isa’t isa.

Sa bawat isa sa mga ito, sa hayop at sa tao, ang parehong búhay ay magkapiling nang matalik dahil sa tákot.

Tinig ng Tao, ni Vladimír Holan

salin ng “Lidský hlas” (Human Voice) ni Vladimír Holan ng Czech Republic.
salin sa eleganteng Filipino ni Roberto T. Añonuevo ng Republika ng Filipinas.

Tinig ng Tao

Hindi iginigiit sa atin ng bato at bituin ang kanilang musika;
Tahimik ang mga bulaklak, may pagbabantulot ang mga bagay;
At dahil sa atin ay ipinagkakait ng mga hayop
Ang taglay na armonya ng kawalang-malay at paglilihim;
Malimit sakáy ng simoy ang kadalisayan sa payak na galaw,
At anong awit ang tanging batid ng mga piping ibon,
Na hinagisan mo ng sariwang uhay sa bisperas ng Pasko?

Ang umiral ayon sa kaakuhan ay sapat na’t higit sa mga salita.
Ngunit tayo’y natatakot hindi lamang sa karimlan,
Bagkus kahit sa gitna ng masaganang liwanag.
Hindi natin nakikita ang ating mga kapitbahay
At sa labis na pagkadesperado hinggil sa eksorsismo
Ay sindák na sumisigaw: “Nariyan ka ba? Sumagot ka!”

 

Kaugnay na video na maaaring sangguniin hinggil sa pagbasa ng tula:

 

Para sa mga Tirano ng Daigdig, ni Abo Al Qassim

Salin ng tulang “To the tyrants of the world” na sinulat sa wikang Arabe ni Abo Al Qassim Al Shabbi mula sa Tunisia.
Salin sa eleganteng Filipino ni Roberto T. Añonuevo ng Filipinas.

Para sa mga Tirano ng Daigdig

Kayong mga tiranong mapang-api
Kayong mapagmahal sa karimlan
Kayong mga kaaway ng búhay
Inuyam ninyo ang mga walang malay na sugatan
at tigmak ng kanilang dugo ang inyong palad
Naglalakad kayo habang winawasak ang halina
ng pag-iral ng bawat nilalang at lumalago
ang uhay ng pighati sa mga bukid nila’t bayan
Huwag mabulag sa bukál, sa maaliwalas na langit,
sa sinag ng umaga
sapagkat ang dagim, ang kidlat-kulog-dagudog
ay sasapit sa inyo mula sa panginorin
Mag-ingat sapagkat may apoy sa ilalim ng abo
na magpapasupling ng mga tinik
at magpapahinog ng mga sugat
Pinugot ninyo ang mga ulo ng ibang tao
at pinitas ang mga bulaklak ng pag-asa
saka diniligan ng dugo at luha ang lupain
hanggang sukdulan itong malangô
Tatangayin kayo ng agos ng duguang ilog
at palalagablabin ng nag-aapoy ng bagyó.

Mga Baha, ni Euphrase Kezilahabi

Salin ng “Mafuriko” na nasa wikang Swahili ni Euphrase Kezilahabi mula sa Tanzania.
Salin sa eleganteng Filipino ni Roberto T. Añonuevo mula sa Filipinas.

Mga Bahâ

Isusulat ko ang awit sa mga pakpak ng langaw,
at hayaang lumipad ang musika habang pumapagaspas
ang mga ito nang ganap mapakinggan ng lahat.
Aawitin ko ang panulaan ng kabulukan
sa mga sugat ng mga magsasaka
at sa mga nanàng nagmumula sa kanilang pagpapawis.
Isusulat ko sa mga pakpak ng mga insekto
ang lahat ng bagay na umiimbulog kung saan,
sa mga guhit-guhit ng zebra,
at sa mga tainga ng elepante,
sa mga pader ng kubeta, opisina at silid-aralan,
sa bubungan ng bahay, sa dingding ng pamahalaan,
sa mga balabal at kamiseta.
Ito ang awit na aking isusulat:
Nasa panganib ang matatandang bahay sa lambak
na babahain ngayong taon;
nangasisilikas na ang mga tao mula sa peligro;
nangawasak ang mga kable ng koryente—
at kung dati’y may ilaw ngayon naman ay madilim.
Anung uri ang mga baha ngayong taon!
Tumumba ang isang huklubang punongkahoy
sa gilid ng aming gigiray-giray na barumbarong.
Hindi kami makatulog kapag humahagunot ang hangin.
Araw-araw naming tinitiningnan ang mga ugat,
ang marurupok na dingding ng aming tahanan,
at ang mga sangang dapat tapyasin mula sa bungéd.
Nagsisilbing babala ngayong taon ang mga baha.
At wiwikain namin sa aming mga apo’t apo sa tuhod:
Nangabuwal ang maraming punongkahoy
noong nakalipas na panahon,
subalit ang mga bahâ ngayong taon
ang nagbabantang lumipol sa ating lahat.

Tanawin at Daan Pauwi, ni Ryuichi Tamura

salin ng mga tula sa Hapones ni Ryuichi Tamura.
salin sa eleganteng Filipino ni Roberto T. Añonuevo.

TANAWIN 1

Bumulusok sa langit ang ibon
Naroon ang bukid
para sa isang ibong binaril noong walang katao-tao

Lumabas ng bintana ang palahaw
Naroon ang daigdig
para sa palahaw na binoga noong walang katao-tao

Naroon ang langit para sa maya. Bumagsak ang munting maya sa langit
Naroon ang bintana para sa sigaw. Narinig ang sigaw sa bintana lamang

Hindi ko alam kung bakit gayon
Nadarama ko lamang kung bakit gayon

Para sa ibon, kailangan ang kung anong taas
Kailangang may bagay na ipinid nang mahigpit
upang marinig ang siyap

Habang may patay na ibon sa bukid, sakmal ng kamatayan ang aking isip
Habang sakmal ng kamatayan ang isip, walang tao sa bintana ng daigdig

DAAN PAUWI

Hindi na dapat ako nag-aral ng mga salita
higit na makagagaan sa akin
kung mamumuhay ako sa daigdig
na walang saysay ang mga pakahulugan,
ang daigdig na walang mga salita

Kung maghiganti sa iyo ang maririkit na salita
ay wala akong pakialam
Kung paduguin ka ng mga impit na pahiwatig
ay hindi ko na iyan dapat alalahanin

Ang mga luha sa iyong matimtimang mata
ang kirot na tumutulo mula sa tahimik na dila—
Susulyapan ko lamang iyon at tatalikdan palayo
kung ang ating daigdig ay walang mga kataga

May kubli bang pakahulugan
ang mga luha mong gaya ng ubod ng prutas?
May kumikinig bang alunignig ng kislap ng gabi
ang takipsilim ng daigdig sa patak ng dugo mo?

Hindi na dapat ako natuto ng mga salita
kahit alam ko ang Hapones at katiting na banyagang wika
Tuwid akong nakatindig sa loob ng iyong mga luha
at mag-isang nagbabalik padaloy sa iyong dugo